Research

24 pages
44 views

Görünmez Taç Sahibi İnsanların Kurumsal Özgeci Davranışlarla Örgütsel Özdeşleşmeye Ulaşma Yolları - The Ways Of Reach Organizational Identification With Corporate Altruistic Behaviors Of People Who Have Invisible Crown

of 24
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Share
Description
Öz Atomu parçalamak bile bilimsel çalışmalarla mümkün hale gelmesine rağmen, insan davranış ve duygularını açıklamakta bilim bile bazı hallerde yetersiz kalmaktadır. İnsana ait genellemeler, bazı verilerden hareketle yapılan çıkarımlardan ibaret
Transcript
   Yay ı n Geli  ş  Tarihi  : 11.03.2016 Dokuz Eylül Üniversitesi Yay ı n Kabul Tarihi  : 21.06.2017  İ  ktisadi ve  İ  dari Bilimler Fakültesi Dergisi   Online Yay ı n Tarihi:  04.12.2017 Cilt:32, Say ı :2, Y  ı l:2017, ss. 183-206    Görünmez Taç Sahibi İnsanların Kurumsal Özgeci Davranışlarla Örgütsel Özdeşleşmeye Ulaşma Yolları Ömer Okan FETTAHLIOĞLU 1  Alican AFŞAR  2   Öz  Atomu parçalamak bile bilimsel çal  ı  ş malarla mümkün hale gelmesine ra  ğ  men, insan davran ı  ş  ve duygular  ı n ı  aç ı klamakta bilim bile baz ı  hallerde yetersiz kalmaktad  ı r.  İ  nsana ait genellemeler, baz ı  verilerden hareketle yap ı lan ç ı kar  ı mlardan ibaret kalmaktad  ı r.  İ  nsanlar mekan ve zamana göre de  ğ  i  ş en kendi duygu ve dü  ş üncelerini bile aç ı klamakta  zorlan ı rken, i  ş letme çat  ı  s ı  alt  ı nda bir araya gelen çal  ı  ş anlar  ı n duygu ve davran ı  ş lar  ı n ı  analiz etmek ise daha zor hale gelmektedir. Ara  ş t  ı rmam ı  zda i  ş  hayat  ı nda yer alan çal  ı  ş anlar  ı n özgeci davran ı  ş lara yönelik alg  ı lar  ı n ı n, örgütsel özde  ş le  ş me üzerinde etkisi olup olmad  ı  ğ  ı  ara  ş t  ı r  ı lm ı  ş t  ı r. Hipotezleri test etmek amac ı  ile Ankara OST   İ   M’ de sanayi  sektöründe faaliyet gösteren bir i  ş letmenin 457 çal  ı  ş an ı  ile yap ı lm ı  ş  anket uygulamas ı  , SPSS program ı  ile analiz edilmi  ş tir. Elde edilen bulgulara göre, özgecilik davran ı  ş lar  ı  ve özde  ş le  ş me alg  ı  s ı  aras ı nda pozitif yönlü orta kuvvette (,444 ve ,609 aras ı  de  ğ  erler ve  p<0.01 düzeyinde) ili  ş ki oldu  ğ  u tespit edilmi  ş tir. Özgecili  ğ  in özde  ş le  ş me üzerinde %28 (R 2 :,284;  β  :,422; p:0,000) ile %46 (R 2 :,462;  β  :,570; p:0,000) oran aral  ı  ğ  ı nda aç ı klay ı c ı    ş ekilde etkili oldu  ğ  u sonucuna ula  ş ı lm ı  ş t  ı r.  Anahtar Kelimeler:  Özgecilik, Özgeci Davran ı  ş lar, Özde  ş le  ş me, Örgütsel Özde  ş le  ş me.  JEL S  ı n ı  fland  ı rma Kodlar  ı :  D64, L20, L21. The Ways Of Reach Organizational Identification With Corporate Altruistic Behaviors Of People Who Have Invisible Crown  Abstract  Despite split the atom is possible with scientific activities; in the explanation of human  factors even science is insufficient in some state. Generalizations that belongs the human occur only from inferences that made by some data. We have difficulty to explain even our thoughts and feelings, analyzing the behavior of all employees who come together under the roof of business are becoming more difficult. In our research, it was investigated whether the  perception of alturism has effect on identification behavior. Survey application that made with 457 employees of a company which working on industry sector in Ankara OST   İ   M for the  purpose of testing hypothesis, analyzed with SPSS program.  According to the findings it has been identified there is a medium strength (values between ,444 and ,609 and in level of p<0.01)  positive relation between the perception of altruism and identification behavior. It has been detected alturizm oriented perceptions have explanatory effect on identification behavior oriented perception with rate of between 28% (R2:,284;  β  :,422; p:0,000) to %46 (R2:,462;  β  :,570; p:0,000).  Keywords:  Altruism, Identification, Organizational Identification.  JEL Classification Codes:  D64, L20, L21. 1  Doç. Dr., Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi,, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü, ofettahlioglu@hotmail.com 2  Uzman, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, afsarcanali@gmail.com   Ö.O.FETTAHLIOĞLU  – A.AVŞAR 184 1. GİRİŞ İnsanlığın ilk evresinden itibaren hayatta kalma mücadelesi ile birlikte insanlar, doğa olaylarına ve diğer etmenlere karşı bir arada olma çabası içerinde olmuştur. Bir arada daha etkili sonuçların alınmasının ardından, bu birlikteliğin sonucu zamanla sosyal bir varlık haline dönüşmüşlerdir. İnsanların tek başına yapamayacağı faaliyetleri bir arada yapma eğilimi sonucunda ortaya çıkan işletme yapıları da özünde sosyal bir varlığı işaret etmektedir. İnsanların bir arada olacağı gruplara mensup olmayı tercih etmesinde ise, söz konusu grupları, sahip oldukları kendi özelliklerine yakın özellik taşıyan gruplar olarak görmesi etkili olabilmektedir. Bu açıdan bir bireyin, mensubu olduğu grubun özelliklerini benimsemesi, o grup içindeki etkinliğini ve faaliyetlerini de olumlu etkilemektedir. Bu açıdan işletmelerin son dönemlerde üzerinde fazlası ile durdukları birlik olma, takım çalışmaları, grup halinde öğrenme ve uygulama, sinerji oluşturma, örgütsel bağlılık ortaya çıkartma gibi bir çok benzeri anlayışın  başarılı olabilmesi için örgütsel özdeşleşmenin sağlanabilmesi önemli bir kavram haline gelmiştir. Örgütsel özdeşleşme, çalışanların “ben” duygusundan ziyade, “biz” duygusuna sahip olmalarına etki eden bir anlayış haline gelmiştir. Bu duygunun yani örgütsel özdeşleşmenin ortaya çıkmasına katkı sağlayabilecek bir kavram da özgecilik davranışlarıdır. Salt özgeci davranışların örgüte yansıması olarak düşünülebilecek örgütsel özgeci davranışların temelinde, hedonik bir tatmine ulaşma amacı yatsa dahi, diğer çalışanlara gönüllü olarak yardımcı olmak, hem örgütsel devamlılık hem de çalışanlar arası bütüncül bir yapının ortaya çıkmasında etkili olabilmektedir. Bencil davranışların karşıtı olan eylemler olarak düşündüğümüz özgeci davranışların işletme içerisinde artması, her işletmenin sahip olmak isteyeceği bir yapıdır. Bu nedenle çalışmamızda bu tür davranış sergileyen kişilerin “görünmez taç” sahibi olduklarını ve bu yolla diğer çalışanlara göre daha mutlu olduklarını düşünerek, görünmez taç kavramının söz konusu kavramlarla bir arada ele alınabileceği kanaatine sahibiz. Bu tacı takan kişilerin ise, “bencil” davranışlar yerine “sencil” davranışlar sergilediklerini düşünüyoruz. Hatta bu düşünce ile    Dokuz Eylül Üniversitesi  İ  ktisadi ve  İ  dari Bilimler Fakültesi Dergisi   Cilt:32, Say ı :2, Y  ı l:2017, ss. 183-206    185 örgütsel özdeşleşme tanımına “çalışanların ben duygusundan arınarak, biz duygusuna sahip olmaları” şeklinde bir tanımlamanın da getirilebileceğini savunuyoruz. İşletmelerin kurulması için üretim faktörlerinin bir araya getirilmesi değil, devamlılığı sağlayabilmenin zorlaştığı günümüzde, en vazgeçilmez ve kıymet taşıyan yatırım faktörünün çalışanlar olduğu gerçeği herkes tarafından kabul edilir hale gelmiştir. Bu nedenle nitelikli çalışanların başka işletmelere yönelmemesi adına, çalıştıkları firmada kalmalarını sağlayacak uygulamalar, insan kaynaklarının stratejik yönetim uygulamaları arasında öncelikli olarak yerini alacak vaziyettedir. İnsan kaynakları uygulamalarına stratejik katkı sağlayabilecek uygulamaların  başında ise, örgütsel özdeşleşme ve örgütsel özgecilik uygulamaları yer almaktadır. Bu nedenle bu iki kavramı bir arada ele alarak, örgütsel özgeciliğin, örgütsel özdeşleşme algısını arttırabileceği varsayımına dayanarak araştırma yapmanın doğru olacağı kanaatindeyiz. Bu kavramlara yönelik yapılabilecek çalışmalara farklı bir bakış açısı kazandırmak ise yegane amacımızdır. Kavramlara yönelik yazın incelemesinin ardından, alan araştırması ile elde ettiğimiz bulgular çalışmamızın bulgular kısmında açıklanacaktır. 2. ÖZGECİLİK Özgecilik kavramı, etimolojik kökeni Latince başkası anlamına gelen “alter” sözcüğünden türetilmiş bir kavramdır. Yardım etme, elseverlik, diğergamlılık ve altruizm olarak da bilinmektedir. Kişinin kendi menfaati için değil de, başkalarının iyiliği için yapmış olduğu davranışları tanımlamak için kullanılmaktadır. Hatta bir kişinin yaşamını diğer kişilere adaması olarak da tanımlanmaktadır. Bu kapsamda özgeciliği, genel olarak bencil davranışların karşıtı olan eylemler olarak da düşünmek mümkündür. Oliner ve Oliner (1988:166)’e göre özgeci davranış sergileyen kişiler genellikle, insanlık yararına fedakarlıkta bulunan ve insanlığın faydasını gözeten kişiler olduğunu ifade etmektedirler. İnsanlar, biyolojik ve ruhsal olmak üzere iki farklı yapıdan meydana gelmiştir. Fizyolojik ihtiyaçların karşılanması ile biyolojik haz, duygusal ihtiyaçların   Ö.O.FETTAHLIOĞLU  – A.AVŞAR 186 karşılanması ile de ruhsal haz ortaya çıkmaktadır. Örneğin, havanın çok sıcak olduğu bir günde içi buz dolu bir meyve suyu içen bir kişi için, o meyve suyu fizyolojik bir haz ortaya çıkarırken, içeceğini bir başkası ile paylaşan kişi için, aynı meyve suyu bu defa ruhsal haz ortaya çıkarabilmektedir. Bu açıdan bakıldığında, özgeci davranışların haz elde etmek için yapılan davranışlar olduğu da düşünülebilmektedir. (Taylor vd., 2010)’e göre, özgeci davranışlar, “bir başkasına yardım etmiş olmanın verdiği haz dışında, herhangi bir karşılık ya da ödül  beklentisi olmadan gönüllülük kapsamında gerçekleşen davranışlar” olarak tanılanmıştır (Taylor vd., 2010:379). Başka bir ifade ile çalışanların, diğer çalışanlara herhangi bir karşılık beklemeden gerçekleştirmiş olduğu prososyal davranışlar, özgecilik davranışının temeline dayanmaktadır (Deaux ve Wrightsman, 1988:222). Daha çok insani yardım kuruluşları ve gönüllü kuruluşlar veya hayırseverlik gibi kavramlarla anılan özgecilik kavramının, örgütsel açıdan ele alınmaya  başlanması ise, daha çok 2000’li yıllara dayanmaktadır. Çalışan bireylerin, firma içindeki başka kişilere gönüllü olarak destek olması örgütlerde özgecilik olarak tanımlanır hale gelmiştir. Bu açıdan örgütsel özgeciliği “firma içerisinde bir arada çalışan kişilerin gönüllü olarak firma faaliyetlerinde veya olası herhangi bir sorunda birbirlerine yardımcı olmak amacı ile gerçekleştirdikleri davranışlar” olarak tanımlamak mümkündür. Bu tür davranışların gerçekleştirilmesinde ise asıl amaç, örgütsel işleyişe fayda sağlamaktır. Örgütsel özgecilik, “çalışanların, diğer işgörenlere yardım ederek onların karşılaştığı sorunların üstesinden gelmelerine gönüllü katkı sağlamaları konusundaki tutum ve davranışlarını içerir” (Tutar, 2013:280).   Ancak örgütsel anlamda özgecilikten bahsedebilmek için, yapılacak yardımın örgütün işleyişi ile ilgili konularda olması gerekmektedir (Podsakoff vd, 2000:516). Bu tanımlamalara  bakıldığında örgütsel fayda sağlamanın, esas unsur olarak ele alındığını görmek mümkündür. Çelik (2007)’e göre, özgecilik davranışının kapsamında, çalışanların örgütlerinin yararına gönüllü olarak birbirine yardımcı olarak sergiledikleri davranışlar sergilemeleri ve işle ilgili problemleri büyümeden önce önlem almaya    Dokuz Eylül Üniversitesi  İ  ktisadi ve  İ  dari Bilimler Fakültesi Dergisi   Cilt:32, Say ı :2, Y  ı l:2017, ss. 183-206    187 yarayacak davranışlar yer almaktadır (Çelik, 2007:128-129). Bu şekilde gerçekleşen davranışlar, uyumlu bir çalışma ortamının sağlanması, çalışanların işe yönelik motivasyonunun artması ve bu sayede iş performanslarının yükselmesi gibi faydalar ortaya çıkarabilecektir (Gürbüz, 2006:55). Bu açıklamalara bakıldığı zaman, bize göre örgütsel fayda için yapılmayan gönüllü özgecilik davranışlarının, örgütsel özgecilik kapsamında değil, salt özgecilik kapsamında ele alınması daha doğru olacaktır. Salt özgecilik davranışları sergileyen bireyler, başkalarının yoksunluklarını gidermek için gayret göstermekte, başkalarının mutluluğunu düşünmekte ve bu düşünce ve davranışlarından dolayı da sevinç duyan merhametli ve iyi insanlar olarak tabir edilmektedirler (Öymen, 1975:46). Gerek günlük hayatta gerekse iş hayatında insanlara karşılık beklemeksizin yardım eli uzatan kişiler, toplum içerisinde daha çok sevilmekte ve bu tür kişilere karşı diğer insanlar tarafından da sempati beslenmektedir. Yardımsever insanların, insanlık yararına yaptıkları davranışlarla birer kahraman olduğunu söylemek de kanaatimizce yanlış olmayacaktır. Bu nedenle de bizler, bu tür kişilerin görünmez bir taç ile taçlandırıldığını, bu görünmez tacın da onlara mutluluk verdiğini düşünüyoruz. Bu manevi tatmin duygusunu ise “görünmez taç” kavramı ile simgelemenin doğru olacağını düşünmekteyiz. Çünkü bu tür insanlar, karşılık beklemeden başkalarına yardımcı olmayı gönüllü olarak gerçekleştirmektedirler. Davranış sonucu elde ettikleri yegane şey ise manevi tatmin duygusu olmaktadır. Çalışma ortamlarında özgecilik davranışları, farklı şekillerde ortaya çıkabilmektedir. Örneğin, acil olarak bitirilmesi gereken bir iş konusunda iş arkadaşına yardımcı olmak, acil bir işi olup da çalışmasına kısa bir süre ara vermek durumunda olan bir çalışanın işlerini de üstlenerek, o süre zarfında çalışma arkadaşının idare edilmesi gibi davranışlar örgütsel özgeci davranışlar içerinde sayılabilir. Hatta mal ve hizmet üretiminde kendisinden beklenen düzeyin üzerinde çaba gösteren bir çalışanın davranışları dahi özgeci davranışlar arasında yer alabilmektedir. Bu gibi davranışlar, çalışanlar arası işbirliği, birlik olma duygusu, sinerji, takım ruhunun oluşması, örgütsel bağlılık gibi olumlu sonuçlar ortaya
Related Documents
Tac

Tac

View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks
SAVE OUR EARTH

We need your sign to support Project to invent "SMART AND CONTROLLABLE REFLECTIVE BALLOONS" to cover the Sun and Save Our Earth.

More details...

Sign Now!

We are very appreciated for your Prompt Action!

x