Shopping

8 pages
7 views

A. Kapizioni, D. Ignatiadou, The new conservation labs in the Archaeological Museum of Thessaloniki, 2008 Annual conference, Association of Conservators of antiquities and works of art - Hellenic Ministry of Culture, Athens 2009, 71-78 (in Greek

of 8
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Share
Description
A. Kapizioni, D. Ignatiadou, The new conservation labs in the Archaeological Museum of Thessaloniki, 2008 Annual conference, Association of Conservators of antiquities and works of art - Hellenic Ministry of Culture, Athens 2009, 71-78 (in Greek,
Transcript
    ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ   ΚΑΙ   ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ   ΤΩΝ    ΝΕΩΝ   ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ   ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ   ΤΟΥ   ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ   ΜΟΥΣΕΙΟΥ   ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ   Ανδρονίκη   Καπιζιώνη , Δέσποινα   Ιγνατιάδου   Υπουργείο   Πολιτισμού , Αρχαιολογικό   Μουσείο   Θεσσαλονίκης    Περίληψη   Θετικές    και   αρνητικές    εμπειρίες    αποκτήθηκαν   από   την   αντιμετώπιση   της    πρόκλησης    για   το   σχεδιασμό   και   την   υλοποίηση   των   νέων   εργαστηρίων   συντήρησης    του    ΑΜΘ .  Αξιοποιήθηκε   η   εμπειρία 20 ετούς    εργασίας    στα   παλαιά   εργαστήρια   του   κτηρίου  , καθώς    και   η   εμπειρία   που   αποκτήθηκε   κατά   τη   διάρκεια   της    παρουσίασης    εκθέσεων   του   ΥΠΠΟ   στο   εξωτερικό  .  Η    εσωτερική   διαίρεση   του   αρχικά   ενιαίου    χώρου   προέκυψε   σε   συμφωνία    με   τους     μελετητές   , ώστε   να   δημιουργηθούν   οι    χώροι   που   θεωρούνται   απαραίτητοι   για   ένα   σύγχρονο    μουσείο . Τα   νέα   εργαστήρια   συντήρησης    του    ΑΜΘ   καταλαμβάνουν   έναν   ολόκληρο   όροφο   ενώ  , για   τεχνικούς     λόγους    το   εργαστήριο    λίθου    χωροθετήθηκε   εκτός    του   συγκροτήματος  . Το   κεντρικό   συγκρότημα   περιλαμβάνει   ένα   γενικό   και   ένα   ειδικό   εργαστήριο   συντήρησης   , ένα   αναλυτικό   εργαστήριο  ,  μία   αίθουσα    μελετητών  , ένα    χώρο   για   την   αποθήκευση   υλικών   και   εξοπλισμού  , φωτογραφικό studio, καθώς    και   το   γραφείο   των   εργαστηρίων .  Κυριότερο   πρόβλημα   στην   υλοποίησή   τους    υπήρξε   η    μη   πρόβλεψη   για   κεντρική   εγκατάσταση   απαγωγών  , γεγονός    που   καθυστέρησε   πολύ   την   έναρξη   των   εργασιών   συντήρησης   , αλλά   τελικά   αντιμετωπίσθηκε    με   επιτυχία . Όλοι   οι    χώροι   διαθέτουν   φυσικό   φωτισμό  , άριστη   γενική   υποδομή   και   επίπλωση  , καθώς    και   ικανοποιητικό   εξοπλισμό  , η   προμήθεια   του   οποίου   έγινε   εξαρχής     με   δημόσιο   διεθνή   διαγωνισμό . Ο   σχεδιασμός    έγινε   για 10 θέσεις    εργασίας  . 1.   Εισαγωγή   Θετικές   και   αρνητικές   εμπειρίες   αποκτήθηκαν   από   την   αντιμετώπιση   της   πρόκλησης   για   το   σχεδιασμό   και   την   υλοποίηση   των    νέων   εργαστηρίων   συντήρησης   του   ΑΜΘ .( Εικ  . 1)  Ήταν   η   ευκαιρία    να   αξιοποιηθεί   η   εμπειρία 20 ετούς , τουλάχιστον , εργασίας   στα   παλαιά   εργαστήρια   του   κτηρίου . Η   γνώση   σχετικά   με   τη   λειτουργία   των   χώρων , τις   απαιτήσεις   που   έχει   το   εξειδικευμένο   έργο   της   συντήρησης   αρχαιοτήτων , τις   ανάγκες   του   προσωπικού , τους   στόχους   του   μουσείου , υπήρξε   η   βάση . Πάνω   σε   αυτήν   προστέθηκε   η   πολύτιμη   εμπειρία   που   αποκτήθηκε   κατά   τη   διάρκεια   της   παρουσίασης   εκθέσεων   του   Υπουργείου   Πολιτισμού   στο   εξωτερικό . Πολλές   ιδέες   είχαν   προκύψει   από   τη   σύντομη   εργασία   μας   σε   μεγάλα   και   πρότυπα   εργαστήρια   μουσείων   αλλά   και   σε   κέντρα   συντήρησης . Είχε   πια   έλθει   ο   καιρός    να   δούμε   κριτικά   τα   πρότυπα   και    να   αποφασίσουμε   ποια   από   αυτά   μπορούσαν . και   αν   έπρεπε ,  να   εφαρμοσθούν . Ο   σχεδιασμός   ξεκίνησε   το 1998 όταν   ο   αρχιτέκτων    Ν . Φυντικάκης , ο   οποίος   ανέλαβε   τη   μελέτη   της   ανακαίνισης   του   κτηρίου , παρουσίασε   σε   σύσκεψη   τα   αρχικά   σχέδια   της   ανακατασκευής   του   ΑΜΘ . Από   την   πλευρά   του   ΑΜΘ   η   επιμέλεια   ανατέθηκε , από   τον   τότε   Διευθυντή   του   ΑΜΘ   Δ . Γραμμένο , στις   συγγραφείς   και   την   τότε   χημικό   του   ΑΜΘ   Ε . Μήρτσου . 2.   Ιστορικό   των   εργαστηρίων   Το   Αρχαιολογικό   Μουσείο   Θεσσαλονίκης   διέθετε   από   την   έναρξη   της   λειτουργίας   του , το 1962, ένα   μικρό   προσωρινό   εργαστήριο . Στη   δεκαετία   του 1970 αυτό   οργανώθηκε   καλύτερα , στο   ισόγειο   του   παλαιού   κτηρίου  ( σήμερα   χώρο   προβολής   της   αίθουσας   προϊστορικών ). Το  1981, για   τις   ανάγκες   της   συντήρησης   των   τοιχογραφιών   του   τάφου   της   Αίνειας ,  δημιουργήθηκε   και   δεύτερος   εργαστηριακός   χώρος , στο   χώρο   της   τότε   αποθήκης   επιγραφών ( περίπου   στο   σημερινό   φουαγιέ   περιοδικών   εκθέσεων ). Σε   διπλανό   χώρο , το 1982, δημιουργήθηκε   και   άρχισε    να   εξοπλίζεται , το   αναλυτικό   εργαστήριο   του   μουσείου   με   τη   φροντίδα   των   δύο   τότε   μόνιμων   χημικών   του . Την   ίδια   περίοδο , δημιουργήθηκε   και   μαρμαροτεχνικό   εργαστήριο . Στο   τέλος   της   δεκαετίας   του 1980 το   ΑΜΘ   απέκτησε   και   τρίτο   εργαστήριο   συντήρησης , στην   απέναντι   πλευρά   της   εσωτερικής   αυλής , σε   χώρο   που   είχε   δημιουργηθεί   αρχικά   για   υποδοχή   αρχαίων . Στη   δεκαετία   του 1990 άρχισε   ουσιαστικά   ο   εφοδιασμός   των   εργαστηρίων   του   μουσείου   με   επιστημονικό   εξοπλισμό , ενώ   έγινε   εσωτερική   διευθέτηση   και   επίπλωση , καθώς   και   οργάνωσή   τους .  Το 1997, τα   εργαστήρια   συντήρησης   απέκτησαν   τον   πρώτο   ηλεκτρονικό   υπολογιστή   για   τους   συντηρητές . Το   επίπεδο   του   έργου   της   συντήρησης   στα   εργαστήρια   του   ΑΜΘ   ήταν   υψηλό , ενώ   πολύ   σημαντικό   ρόλο   σε   αυτό   έπαιξε   το   γεγονός   ότι   από   εκείνη   την   εποχή   άρχισε    να   τίθεται   υπόψη   των   συντηρητών   το   ύψος   των   κονδυλίων   που   αφορούσαν   στη   συντήρηση   και    να   λαμβάνεται   υπόψη   η   εισήγησή   τους   για   των   επιμερισμό   των   χρημάτων . Στα   μέσα   περίπου   της   δεκαετίας   του 1990, το   μουσείο , έχοντας   ήδη   στο   δυναμικό   του 7 μόνιμους   συντηρητές , άρχισε    να   απασχολεί   τους   πρώτους   πτυχιούχους   συντηρητές   αρχαιοτήτων   που   αποφοίτησαν   από   το   ΤΕΙ   της   Αθήνας . Στη   διάρκεια   της   προετοιμασίας   των   εορτασμών   της   Θεσσαλονίκης   ως   Πολιτιστικής   Πρωτεύουσας   της   Ευρώπης , από   το 1994 έως   το 1997, στα   εργαστήρια   του   μουσείου ( Εικ  . 2) ( για   τις   ανάγκες   των   πολυάριθμων   εκθέσεων ) και   στα   έργα   της   ΙΣΤ΄   ΕΠΚΑ , παράλληλα   με   τους   μόνιμους   εξειδικευμένους   συντηρητές , εργάζονταν   και 17 συμβασιούχοι   συντηρητές   αρχαιοτήτων , απόφοιτοι   των   ΤΕΙ . Οι   περισσότεροι   από   αυτούς   σήμερα   στελεχώνουν   διάφορες   υπηρεσίες   του   υπουργείου   Πολιτισμού . Τότε   διεκπεραιώθηκαν   μεγάλα   έργα   συντήρησης   όπως   της   Αψίδας   του   Γαλερίου , αρκετών   μακεδονικών   τάφων , η   συντήρηση - ανακατασκευή   και   έκθεση   του   κιβωτιόσχημου   τάφου   της   Αίνειας , αλλά   και   η   συντήρηση   ευρημάτων   της   Πύδνας , της   Ιερισσού   και   άλλων   μεγάλων   ανασκαφικών   συνόλων . Παρότι   οι 5 εργαστηριακοί   χώροι   είχαν   διαφορετικού   επιπέδου   εξοπλισμό , στελέχωση   και   αντικείμενο , πάντα      θεωρούνταν   μέρος   ενός   συνόλου   και   είχαν   ενιαία   εποπτεία . Το   βασικό   τους   πρόβλημα   ήταν   η   αναγκαστική   χωροθέτησή   τους   σε 3 διαφορετικά   σημεία   του   κτηρίου   και   μάλιστα   γύρω   από   υπαίθριους   χώρους , δηλαδή   τις   δύο   εσωτερικές   αυλές . ( Εικ  . 3) Τα   πρώτα   χρόνια   τα   εργαστήρια   συντήρησης   δεν   διέθεταν   τηλεφωνική   σύνδεση   με   το   υπόλοιπο   κτήριο   και   η   επικοινωνία   με   το   υπόλοιπο   προσωπικό   ήταν   δύσκολη , ακόμη   και   για   μια   απλή   ειδοποίηση .  Έτσι , τόσο   η   συνεργασία   του   προσωπικού , όσο   και   η   μετακίνηση   αρχαιοτήτων   ήταν   προβληματικές   και   πάντα   επηρεαζόταν   από   τις   καιρικές   συνθήκες , π . χ  . το   βροχερό   καιρό   ή   το   δυνατό   άνεμο . Ο   πρώτος   στόχος   για   το   μέλλον   ήταν   πάντα   η   συνένωση   των   εργαστηρίων   σε   ενιαίο   συγκρότημα , με   εσωτερική   πρόσβαση   στις   υπόλοιπες   υπηρεσίες   του   μουσείου , και   αυτό   υλοποιήθηκε   με   την   ανακαίνιση . 3.   Τα    νέα   εργαστήρια   Τα    νέα   εργαστήρια   συντήρησης   του   ΑΜΘ   καταλαμβάνουν   έναν   ολόκληρο   όροφο   στο   ισόγειο   της    νέας   πτέρυγας   και   αποτελούν   ένα   συγκρότημα   με   αλληλένδετες   λειτουργίες   και   κοινή   είσοδο . Επειδή   βρίσκονται   περίπου 1 μέτρο   χαμηλότερα   από   το   εξωτερικό   επίπεδο   του   εδάφους   και   η   πρόσβαση   σε   αυτά   απαιτεί   κάθοδο , εκτός   του   μικρού   κλιμακοστασίου   προβλέφθηκε   και   η   εγκατάσταση   αναβατορίου   για   τη   μετακίνηση   αρχαιοτήτων   και   εξοπλισμού . Λόγω   της   υψομετρικής   διαφοράς   το   εργαστήριο   συντήρησης   λίθου   χωροθετήθηκε   εκτός   του   συγκροτήματος , καθώς   είναι   αναγκαίο    να   βρίσκεται   σε   άμεση   πρόσβαση   από   την   αυλή , για   τη   μετακίνηση   των   ογκωδών   λίθινων   αντικειμένων . Στο   σχεδιασμό    νέων   εργαστηρίων   συχνά   υποβαθμίζεται   η   ανάγκη   της   συνεργασίας , αν   και   αυτό   πρέπει    να   είναι   αυτονόητο . Είναι   σημαντικό    να   καλούνται   οι   συντηρητές    να   οργανώσουν   τους   χώρους   τους   πριν   ολοκληρωθεί   το   κτιριακό   μέρος , οπότε   και   είναι   δυνατή   η   οποιαδήποτε   ουσιαστική   βελτίωση . Αυτό   δεν   συνέβη   στην   περίπτωση   του   ΑΜΘ . Η   εσωτερική   διαίρεση   του   αρχικά   ενιαίου   χώρου   προέκυψε   σε   συμφωνία   με   τους   μελετητές , μετά   από   εισήγησή   μας , ώστε    να   δημιουργηθούν   οι   χώροι   που   θεωρούνται   απαραίτητοι   για   ένα   σύγχρονο   μουσείο .  Έτσι   π . χ  . προστέθηκαν   στο   αρχικό   σχέδιο   το   φωτογραφικό  studio και   η   αποθήκη   υλικών , που   δεν   είχαν   προβλεφθεί . 4.   Οι   χώροι   των   εργαστηρίων   Το   κεντρικό   συγκρότημα   των   εργαστηρίων   απαρτίζεται   από   τους   εξής   χώρους :4.1   Γενικό   εργαστήριο    Ένα   μεγάλο   γενικό   εργαστήριο   για   τη   συντήρηση   ευρημάτων   από   διάφορα   υλικά , για   την   εργασία   σε   μεγάλα   σύνολα ( π . χ  . κεραμικής ) ή   ευρήματα ( π . χ  . τοιχογραφίες ), καθώς   και   για   την   προετοιμασία   συνόλων   ευρημάτων   για   τις   εκθέσεις . Διαθέτει   εξοπλισμό   και   θέσεις   εργασίας   για 6 συντηρητές . ( Εικ  . 4) Εδώ   υπάρχουν :    Στερεομικροσκόπιο   με   ψηφιακή   βιντεοκάμερα   και   υπολογιστή      Στερεομικροσκόπιο   και   όλες   οι   απαραίτητες   μικροσυσκευές   σε   κάθε   θέση   εργασίας      Σύστημα   για   την   παρακολούθηση   των   συνθηκών   περιβάλλοντος   σε   αποθήκες , εργαστήρια , εκθεσιακό   χώρο   και   προθήκες . Περιλαμβάνει   υπολογιστή , λογισμικό   δικτυακής   χρήσης , καθώς   και 60 ασύρματους   πομπούς - αισθητήρες   και 3 αναμεταδότες . ( Εικ  . 5)    Μεγάλο   πυριατήριο   δαπέδου      Μικρό   πυριατήριο   πάγκου      Φορητή   συσκευή   αμμοβολής      Συσκευές   υπερήχων      Αναλυτικός   ζυγός   δύο   δεκαδικών  4.2   Εργαστήριο   μετάλλων    Ένα   ειδικό   εργαστήριο   όπου   τοποθετήθηκε   ο   εξειδικευμένος   θορυβώδης   εξοπλισμός   καθαρισμού   μετάλλων . Διαθέτει   εξοπλισμό   και   θέσεις   εργασίας   για 4 συντηρητές . ( Εικ  . 6) Εδώ   υπάρχουν :    Στερεομικροσκόπιο   και   όλες   οι   απαραίτητες   μικροσυσκευές   σε   κάθε   θέση   εργασίας      Συσκευή   αμμοβολής      Μικρό   πυριατήριο   πάγκου      Αναλυτικός   ζυγός   δύο   δεκαδικών  4.3   Αναλυτικό   εργαστήριο    Ένα   αναλυτικό   εργαστήριο   όπου   εγκαταστάθηκε   ο   εξοπλισμός   του   παλαιού   χημείου   αλλά   και    νέος , με   σημαντικότατη   προσθήκη   αυτή   της   συσκευής micro-XRF. 1  ( Εικ  . 7) Ο   βασικός   εξοπλισμός   του   εργαστηρίου   περιλαμβάνει :    Φορητή   συσκευή micro-XRF, για   μη   καταστροφική   επιφανειακή   ανάλυση , με   τον   υπολογιστή   της      Φασματόμετρο   ατομικής   απορρόφησης      A παγωγό   αερίων   καύσης      Φιάλες   ακετυλενίου   και   πρωτοξειδίου   του   αζώτου      Αεροσυμπιεστή      Δύο   αναλυτικούς   ζυγούς   τεσσάρων   δεκαδικών , επάνω   σε   ειδική   τράπεζα   ζυγών      Κλίβανο   αποτέφρωσης   στους 1250 ο C    Πυριατήριο      Στερεομικροσκόπιο   με   φωτογραφική   μηχανή      Συσκευή   κοσκινίσματος   και   πλήρη   σειρά   κόσκινων      Σφαιρόμυλο   από   αχάτη   και 2 σφαίρες   αχάτη      Αμμόλουτρο      Υδατόλουτρο      Θερμαινόμενη   πλάκα      Μαγνητικό   αναδευτήρα      Κάδο   υπερήχων      Micromotor     α .4.4   Χώρος   μελετητών   Χώρος   αποκλειστικά   γι   μελετητές Μπορεί    να   εξυπηρετήσει   ταυτόχρονα 4 τουλάχιστον   μελετητές   και   λειτουργεί   με   ειδικό   κανονισμό . ( Εικ  . 8). Εδώ   μεταφέρονται   αντικείμενα   από   τις   αποθήκες   για    να   μελετηθούν   από   αρχαιολόγους   και   άλλων   ειδικοτήτων   μελετητές , γίνεται   σχεδίαση   και   ερασιτεχνική   φωτογράφηση .  Έχει   εγκατασταθεί   απαγωγός , για   την   περίπτωση   που   θα   χρειαστεί   απλός   καθαρισμός   από   σκόνες   ή   χρήση   χημικών   επί   τόπου , και   αναλυτικός   ζυγός   δύο   δεκαδικών . Δύο   επιπλέον   γραφεία   προορίζονται   για   την   καταγραφή   των   ευρημάτων   από   το   προσωπικό   του   μουσείου . Σε   κάθε   μελετητή   διατίθεται   ατομικό   ερμάριο   για   την   αποθήκευση   των   αντικειμένων   που   μελετά .4.5   Αποθήκη   Χώρος   για   την   αποθήκευση   υλικών   συντήρησης   και   φορητού   εξοπλισμού . ( Εικ  . 9) Φυλάσσονται   εδώ   χημικά   σε   ειδικά   ερμάρια , διαφορετικά   για   τις   βάσεις   και   τα   οξέα . Διαθέτει   σύστημα   εξουδετέρωσης   εργαστηριακών   αποβλήτων , πριν   αυτά   καταλήξουν   στην   αποχέτευση . Προβλέπεται   επίσης   βρύση   με    νιπτήρα   και   αποχέτευση   στο   δάπεδο   για   την   περίπτωση   διάχυσης   εύφλεκτου   υγρού .4.6   Γραφείο   Γραφείο   του   τμηματάρχη   συντήρησης , ( Εικ  . 10) καθώς   και   χώρος   συσκέψεων , αρχείου   και   βιβλιοθήκης . ( Εικ  . 11) Εδώ   δεν   επιτρέπεται   η   φύλαξη   αρχαιοτήτων . Εδώ :     Έχει   οργανωθεί   το   αρχείο   με   τους   ατομικούς   φακέλους   των   αντικειμένων . Εδώ   αρχειοθετούνται   δελτία   και   φωτογραφίες   συντήρησης , αναλύσεις , περιγραφές   κατάστασης   από   την   ένταξή   τους   σε   εκθέσεις , διάφορα   έγγραφα   ή   αναφορές , δημοσιεύσεις , κλπ .    Φυλάσσονται   τα   αρχεία   των   εργαστηρίων : έγγραφα ,dossier  με   την   αναλυτική   φωτογράφηση   των   εκθέσεων   για   τον   έλεγχο   των   εκθεμάτων   από   τους   συντηρητές , τα   εγχειρίδια   του   εξοπλισμού , διάφοροι   κατάλογοι , η   απογραφή   του   εξοπλισμού , τα   βιβλία   κίνησης ( εισόδου - εξόδου ) των   αρχαίων   στα   εργαστήρια , κ  . ά ..    Πραγματοποιούνται   οι   απαραίτητες   για   τον   προγραμματισμό   και   την   πρόοδο   των   εργασιών   συσκέψεις   μεταξύ   των   συντηρητών   αλλά   και   η   συνεργασία   με   άλλους   κλάδους   π . χ  . αρχαιολόγους , μηχανικούς .    Υπάρχει   πρόσβαση   σε   σαρωτή , έγχρωμη   εκτύπωση  laser  και   γραμμή   υπεραστικού   τηλεφώνου .    Επιτρέπεται , μόνον   εδώ , κατά   τη   διάρκεια   των   διαλειμμάτων   ή   των   συσκέψεων , η   κατανάλωση   τροφίμων   και   ποτών   μακριά   από   χημικές   ουσίες , σκόνες , αναθυμιάσεις   κλπ . 2 Σύμφωνα   με   την   ευρωπαϊκή    νομοθεσία , το   κάπνισμα   απαγορεύεται   σε   όλους   τους   χώρους   του   μουσείου . Ωστόσο   αυτό   τηρείται   αυστηρά   μόνο   στα   εργαστήρια , και   πάλι   για   την   προστασία   της   υγείας   των   συντηρητών   που   θα   υπέφερε   συνδυαστικά   από   τη    νικοτίνη   και   τις   χημικές   αναθυμιάσεις   του   περιβάλλοντος .4.7   Διάδρομος   Στο   διάδρομο   των   εργαστηρίων   έχουν   εγκατασταθεί   ερμάρια , όπου   υποχρεωτικά   οι   υπάλληλοι , αλλά   και   οι   επισκέπτες , αποθηκεύουν   με   ασφάλεια   τα   προσωπικά   τους   είδη , τα   οποία   δεν   επιτρέπεται    να   κρατούν   στους   χώρους   εργασίας . ( Εικ  . 12)4.8   Φωτογραφικό studio Φωτογραφικό studio για   ψηφιακή   επαγγελματική   φωτογράφηση   των   αρχαιοτήτων . ( Εικ  . 13) Αυτό   επιβάλλεται    να   βρίσκεται   κοντά   στις   αποθήκες   και   τα   εργαστήρια   συντήρησης   για   λόγους   ασφάλειας   των   αρχαίων   και   επίβλεψης   των   εργασιών   φωτογράφησης . Εδώ   γίνεται   και   η   ψηφιακή   επεξεργασία   των   φωτογραφιών   αλλά   και   το   μοντάζ   των   βιντεοσκοπήσεων   των   εκδηλώσεων   και   διαλέξεων   του   ΑΜΘ . Ο   εξοπλισμός   του studio περιλαμβάνει :    Ψηφιακή   φωτογραφική   μηχανή   υψηλής   ανάλυσης , επαρκούς   και   για   εκτύπωση   λαβάρων      Δύο   αρχιτεκτονικούς   φακούς   διόρθωσης - παραμόρφωσης   για   φωτογράφηση   χώρων   και   μεγάλων   επιφανειών   π . χ  . μεγάλων   επιδαπέδιων   ψηφιδωτών   που   αλλιώς   θα   έπρεπε    να   φωτογραφηθούν   από   ψηλά .    Φωτογραφικό   φακό   μακροσκοπικής   φωτογράφησης , με   δυνατότητα   μεγέθυνσης 5 Χ      Flash οπτικών   ινών , απαραίτητα   για   τη   φωτογράφηση   μικροαντικειμένων      Ασύρματη   γεννήτρια   μπαταρίας   για   την   τροφοδότηση   των flash, που   εξυπηρετεί   τη   φωτογράφηση   σε   εξωτερικούς   χώρους   ή   σε   άλλους   χώρους   του   μουσείου   εκτός studio    Εκτυπωτή plotter  τελευταίας   τεχνολογίας , με   δυνατότητα   εκτύπωσης   αφίσας   σε   ρολό   πλάτους  1,20    Βιντεοκάμερα   υψηλής   ευκρίνειας      Η /Y με   δυνατότητα montage ταινίας , υλικού   υψηλής   ευκρίνειας   ή   υλικού   βιντεοσκόπησης  4.9   Εργαστήριο   συντήρησης   λίθου   Το   εργαστήριο   συντήρησης   λίθου   είναι   ισόγειο   και   έχει   είσοδο   από   την   εσωτερική   αυλή   του   μουσείου .  Έχει   ακριβώς   την   ίδια   υποδομή   με   τα   υπόλοιπα , με   την   επιπλέον   δυνατότητα   για   πλύσιμο   ογκωδών   λίθινων   στο   πάτωμα . 3   Επειδή   δημιουργήθηκε   σε   προϋπάρχοντα   χώρο   με   χαμηλό   ύψος , δεν   ήταν   δυνατόν    να   εγκατασταθεί   η   επιθυμητή   γερανογέφυρα .  Έχει   ειδικούς   μαρμάρινους   και   σιδερένους   πάγκους   εργασίας   βαριάς   χρήσης , οι   οποίοι   διασώθηκαν   από   τα   παλαιά   εργαστήρια . Ο   εξοπλισμός   περιλαμβάνει :    Συσκευή   καθαρισμού   με laser ( Εικ  . 14)    Στερεομικροσκόπιο   με   βάση   βαρέως   τύπου  ( δαπέδου ) και   φωτογραφική   μηχανή .     Όλα   τα   απαραίτητα   εργαλεία   και   μικροσυσκευές   Ωστόσο   ο   χώρος   είναι   μικρός   και   για   το   λόγο   αυτό   ήδη   προγραμματίζεται   από   τη   Διεύθυνση   η   ανέγερση    νέου   μαρμαροτεχνικού   εργαστηρίου . 5.   Γενική   υποδομή   Η   γενική   υποδομή   που   έχουν   τα   εργαστήρια   είναι   η   εξής :    Η   πρόσβαση   στο   συγκρότημα   των   εργαστηρίων , αλλά   και   στο   εργαστήριο   λίθου , όπως   και   στις      αποθήκες , γίνεται   με   τη   χρήση   μαγνητικής   κάρτας . Η   κίνησή   της   παρακολουθείται   από   το   κέντρο   ελέγχου   του   Μουσείου , όπου   καταγράφεται   η   ώρα   χρήσης   και   το   όνομα   του   κατόχου   της   κάρτας .     Όλοι   οι   χώροι   καλύπτονται   από   σύστημα   πυρανίχνευσης   και   σύστημα   αυτόματης   τριπλής   κατάσβεσης   με   αέριο      Υπάρχει   κεντρική   κλιματιστική   μονάδα   για   τις   ανάγκες   ψύξης   και   θέρμανσης , αλλά   και   εξαερισμός , καθώς   τα   παράθυρα   δεν   επιτρέπεται    να   ανοίγουν , αν   και   υπάρχει   αυτή   η   δυνατότητα .    Η   αφύγρανση   των   χώρων   επιτυγχάνεται   όλο   το   χρόνο   με   παράλληλη   λειτουργία   των   συστημάτων   θέρμανσης   και   κλιματισμού      Υπάρχει   κεντρική   παροχή   πεπιεσμένου   αέρα      Υπάρχει   κεντρικό   σύστημα   παροχής   αποσκληρυμένου   και   απιονισμένου    νερού , πλέον   του   ζεστού   και   κρύου 4      Υπάρχει   παροχή   τριφασικού   ηλεκτρικού   ρεύματος , ενώ   οι   πρίζες   διακρίνονται   σε   απλές , UPS και   γεννήτριας 5      Μέσω   του   κεντρικού   δικτύου   ηλεκτρονικών   υπολογιστών   του   μουσείου , όλες   οι   θέσεις   εργασίας , ακόμη   και   των   μελετητών , έχουν   πρόσβαση   στο  internet ( Εικ  . 15)    Στα   εργαστήρια   λειτουργούν 6 υπολογιστές   και   επιπλέον   ακόμη   τρεις   που   αποτελούν   τμήμα   εξειδικευμένου   εξοπλισμού      Για   τις   ανάγκες   τεκμηρίωσης   των   εργασιών   συντήρησης   έχει   προβλεφθεί   απλή , αλλά   πλήρης , υποδομή   φωτογράφησης , πέραν   αυτής   του studio: 3 φωτογραφικές   ψηφιακές   μηχανές , προβολείς   και   τράπεζα   φωτογράφησης      Σχεδόν   όλη   η   μία   πλευρά   κάθε   χώρου   αποτελείται   από   παράθυρα   και   υαλότουβλα   με   αποτέλεσμα    να   υπάρχει   άπλετο   φυσικό   φως   που   είναι   απαραίτητη   προϋπόθεση   για   τη   λειτουργία   σωστών   εργαστηρίων   συντήρησης . Στα   παράθυρα - υαλότουβλα   των   εργαστηρίων   έχει   τοποθετηθεί   ειδική   μεμβράνη   που   δεν   επιτρέπει   τη   δίοδο   της   ηλιακής   υπεριώδους   ακτινοβολίας . Αυτό   προστατεύει   τα   χρώματα   των   αντικειμένων   και   τα   μάτια   βέβαια   των   εργαζομένων   από   το   δυνατό   ηλιακό   φως . Ο   φυσικός   φωτισμός   θεωρούμε   πως   είναι   μεγάλο   πλεονέκτημα   των   εργαστηρίων   μας , καθώς   συχνά   τα   εργαστήρια   συντήρησης   χωροθετούνται   σε   σκοτεινά   υπόγεια .    Σε   δύο   χώρους   εγκαταστάθηκαν   καταιωνιστήρες -  ντους   για   την   έκπλυση   χημικών   από   τα   μάτια   ή   όλο   το   σώμα   σε   περίπτωση   ατυχήματος .    Σε   όλους   τους   καθαρά   εργαστηριακούς   χώρους   εγκαταστάθηκαν   απαγωγοί   απορρόφησης   αερίων   και   σκόνης , καθώς   και   απαγωγοί   δαπέδου - κλωβοί . 6.   Προβλήματα : Το   ζήτημα   των   απαγωγών   και   η   δεύτερη   είσοδος   Η   τοποθέτηση   των   απαγωγών   έγινε   εκ    των   υστέρων   διότι   στην   πρώτη   φάση   εκπόνησης   της   μελέτης   δεν   υπήρξε   συνεργασία   των   μηχανολόγων   με   συντηρητή , ούτε   με   τη   Διεύθυνση   Συντήρησης . Αυτό   είχε   ως   αποτέλεσμα    να   μην   προβλεφθεί   στη   μηχανολογική   μελέτη   η   κεντρική   εγκατάσταση   των   απαγωγών , που   αποτελούν   την   πλέον   απαραίτητη   υποδομή   για   τη   λειτουργία   ενός   χώρου   ως   εργαστηρίου . Η   εγκατάστασή   τους   θα   έπρεπε    να   είχε   προβλεφθεί   στο   κεντρικό   σύστημα   εξαερισμού   του   Μουσείου , ωστόσο   κανείς   δεν   είχε   ενημερώσει   τους   μελετητές   μηχανολόγους   για   την   μελλοντική   εγκατάσταση  15 απαγωγών   στο   κτίριο . Ως   εκ    τούτου   προέκυψαν   τα   εξής   προβλήματα :    Οι   απαγωγοί   θα   διατάρασσαν   τη   λειτουργία   του   κεντρικού   συστήματος   εξαερισμού –  κλιματισμού   του   μουσείου . Θα   δημιουργούσαν   υποπίεση   λόγω   της   μη   ισορροπίας   της   ποσότητας   του   αέρα   που   απάγεται   και   προσάγεται   στο   χώρο , με   αποτέλεσμα   την   πρόκληση   δυσφορίας   στους   εργαζόμενους .     Έπρεπε    να   δημιουργηθούν   δίοδοι   για   ογκώδεις   σωληνώσεις   μέσα   από   ήδη   υλοποιημένους   χώρους , και , στη   συνέχεια ,  νέα   ανοίγματα   στους   εξωτερικούς   τοίχους   του   κτηρίου , ώστε   οι   σωληνώσεις   αυτές    να   συνδεθούν   με   τις   εξωτερικές   μονάδες   τους .     Έπρεπε    να   βρεθεί   χώρος   για   τις 15 ογκώδεις   εξωτερικές   μονάδες , χωρίς    να   καλυφθούν   τα   υαλότουβλα   και   χωρίς    να   είναι   ορατές , καθώς   το   κτίριο   έχει   χαρακτηριστεί   διατηρητέο   και   απαγορεύεται   η   αλλοίωση   των   όψεών   του . Τελικά , μετά   από   χρονοβόρα   εργασία   όλων   των   εμπλεκομένων , βρέθηκαν   λύσεις , ωστόσο   οι   εργασίες   καθυστέρησαν   πολύ   την   έναρξη   των   εργασιών   συντήρησης .  Ένα   άλλο   ζήτημα , που   δεν   επιλύθηκε   στο   σχεδιασμό   των   εργαστηρίων , ήταν   η   πρόβλεψη   δεύτερης   εισόδου - εξόδου   για   λόγους   ασφαλείας   σε   περίπτωση   ατυχήματος , πυρκαγιάς   κλπ . 7.   Επίπλωση   Επιλέχθηκε   η   απλότητα   και   σοβαρότητα   του   γκρίζου   χρώματος   που   είναι   συνδεδεμένο   και   με   το   αρχικό   και   με   το   ανακαινισμένο   κτήριο . 6   Χρωματικός   εμπλουτισμός   έγινε   με   περιορισμένη   προσθήκη   του   χρώματος   του   φυσικού   ξύλου   στο   γραφείο   και   με   το   χρώμα   των   καθισμάτων . Αυτά   είναι   διαφορετικού   χρώματος   σε   κάθε   χώρο , ώστε    να   γίνεται   αντιληπτή   τυχόν   μετακίνησή   τους . Εκτεταμένη   έρευνα   έγινε   για   την   αγορά   των   τραπεζιών   εργασίας .  Έναντι   της   επί   παραγγελία   κατασκευής , επιλέχθηκε   η   λύση   της   αγοράς   γραφείων   από   αξιόπιστη   εταιρεία . Η   επιφάνεια   των   τραπεζιών   επενδύθηκε   με   πυρίμαχο   και   οξυάντοχο   υλικό . Προστέθηκαν   ρόδες 15 εκατοστών   για    να   μεγαλώσει   το   ύψος   τους   αλλά   και    να   μετακινούνται   εύκολα . Σε   κάθε   τραπέζι   προσαρμόσθηκε   μόνιμα   ένα   πολύμπριζο   για    να   είναι   αυτόνομο   και   σε   κάθε   περίπτωση   μετακίνησής   του . 8.   Χρηματοδότηση   εξοπλισμού   Ο   εξοπλισμός   των   εργαστηρίων   έγινε   το 2006 με   δημόσιο   διεθνή   διαγωνισμό   ύψους 400.000 ευρώ . Η   προμήθεια   ήταν   ενταγμένη   ως   υποέργο 7   στο   Γ΄ΚΠΣ –  Ανακαίνιση   ΑΜΘ .  Όλος   ο   εξοπλισμός ( συσκευές , εξαρτήματα , έπιπλα , κλειδιά ) καταγράφηκε   ηλεκτρονικά   και   τώρα   φέρει   αρίθμηση . 8   9.   Λειτουργία   των   εργαστηρίων   Το   ΑΜΘ   έχει 7 οργανικές   θέσεις   συντηρητών (2 ΠΕ   και  5 ΤΕ ), έτσι   ο   σχεδιασμός   έγινε   για 10 θέσεις   εργασίας   συντηρητών , 2 χημικών   και 1 φωτογράφου . Τον   πρώτο   χρόνο   λειτουργίας   τους , στα   εργαστήρια   εξυπηρετήθηκαν 60 μελετητές .     Σημειώσεις    1   Τις   αρχικές   προτάσεις   εξοπλισμού   έκανε   η   τότε   χημικός   του   ΑΜΘ   Ε . Μήρτσου , η   οποία   υπήρξε   και   υπεύθυνη   του   υποέργου . Σήμερα   την   επιμέλεια   αυτού   του   χώρου   έχει   ο   χημικός   Ι .  Ναζλής . 2   Η   κατανάλωση   φαγητών   και   ποτών   σε   χώρους   εργαστηρίων   απαγορεύεται   διεθνώς   για   δύο   λόγους : Πρώτον , για   την   αποφυγή   ζημιών . Δεύτερον , για   την   προστασία   των   συντηρητών , καθώς   η   κατάποση   τροφίμων   συνοδεύεται   από   συνακόλουθη   κατάποση   και   των   τοξικών   αναθυμιάσεων   των   χημικών   ουσιών . 3   Την   ολοκλήρωση   υλοποίησης   αυτού   του   εργαστηρίου   έκανε   η   αρχιτέκτων   και   συντηρήτρια   Μ . Λουκμά . 4   Πλην   του   φωτογραφικού studio και   της   αποθήκης   υλικών . 5   Πλην   της   αποθήκης   υλικών . 6   Οι   προτάσεις   για   την   επιλογή   της   επίπλωσης ( σχεδίων , χρωμάτων , υλικών ) οφείλονται   στην   αρχιτέκτονα   Ευαγγελία   Μεσοχωρίτη , τότε   συμβασιούχο   υπάλληλο   του   ΑΜΘ . 7 Υπεύθυνη   Δ . Ιγνατιάδου . 8 Από   τις   συντηρήτριες   Β . Μιχαλοπούλου   και   Σ . Αθανασιάδου .  Βιογραφικό   σημείωμα    Ανδρονίκη    Καπιζιώνη  ,   Συντηρήτρια   Αρχαιοτήτων , Προϊσταμένη   του   Τμήματος   Συντήρησης   Αρχαιοτήτων   του   ΑΜΘ . Είναι   απόφοιτος   του   Τμήματος   Συντήρησης   Αρχαιοτήτων   της   Θ΄   Δημόσιας   Μέσης   Τεχνικής   Σχολής   Αθηνών .  Έχει   μετεκπαιδευτεί   και   έχει   εργαστεί   στη   συντήρηση   οργανικών   υλικών   στις   ανασκαφές   της   Βεργίνας   και   της   ΙΣΤ΄   ΕΠΚΑ , καθώς   και   στην   παρουσίαση   αρχαιολογικών   εκθέσεων   στην   Ελλάδα   και   το   εξωτερικό . Από   το 2007 συνδιοργανώνει   τις   ετήσιες   Ημερίδες   Συντήρησης   του   ΑΜΘ , που   αποτελούν   και   υλοποίηση   πρότασής   της .  Δρ  .  Δέσποινα    Ιγνατιάδου   Αρχαιολόγος , Προϊσταμένη   του   Τμήματος   Συλλογής   Μεταλλοτεχνίας   του   ΑΜΘ . Είναι   απόφοιτος , και   διδάκτωρ , του   Αριστοτελείου   Πανεπιστημίου   Θεσσαλονίκης ( αρχαιολογία ) και   του Institute of Archaeology, University of London ( συντήρηση   αρχαιοτήτων ).  Έχει   δημοσιεύσει   μελέτες   σχετικά   με   την   αρχαία   υαλουργία , την   κλασική   αρχαιότητα   στη   Μακεδονία   και   τη   συντήρηση   αρχαιοτήτων . Παλαιότερα   εργάστηκε   ως   συντηρήτρια   αρχαιοτήτων   ενώ   τα   τελευταία   είκοσι   χρόνια   ασχολείται   με   τη   διαχείριση   των   αρχαιοτήτων   στο   ΑΜΘ   και   την   παρουσίαση   αρχαιολογικών   εκθέσεων   στην   Ελλάδα   και   το   εξωτερικό . Από   το 2007 είναι   υπεύθυνη   οργάνωσης   των   ετήσιων   Ημερίδων   Συντήρησης   του   ΑΜΘ   και   επιμελείται   του   τόμου   των   πρακτικών   τους .  Abstract  The designing and materialization of the new Conservation Laboratories of the Archaeological Museum of Thessaloniki, resulted in theaccumulation of positive and negative experiences. Knowledge was based on the 20-year long use of the old laboratories of thebuilding, as well as on experience obtained during the presentation of exhibitions organized abroad by the Hellenic Ministry of Culture.The srcinal large space was divided into smaller ones in collaboration with the designers so that all spaces necessary for acontemporary museum were created.The new Conservation Laboratories consist a complex, spreading over a whole floor. For technical reasons the Stone Conservation Laboratory is placed outside the main complex. The latter comprises a general and a special laboratory, the analytical laboratory, aresearchers’ room, a storage room for chemicals and equipment, a photographic studio, and the office. The main problem encountered was that the designers did not provide for the installation of air extractors. This held back the work considerably, but was eventually successfully solved. All the rooms have natural light, excellent technical substructure and furniture, as well as adequate equipment,bought through an international tender. The laboratories were designed to be used by ten conservators.
Related Documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks
SAVE OUR EARTH

We need your sign to support Project to invent "SMART AND CONTROLLABLE REFLECTIVE BALLOONS" to cover the Sun and Save Our Earth.

More details...

Sign Now!

We are very appreciated for your Prompt Action!

x