Business

7 pages
268 views

A. Hanusz, J. Leńczuk, Podstawowe kierunki zmian w ordynacji podatkowej, Przegląd Podatkowy 2008, nr 7

of 7
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Share
Description
A. Hanusz, J. Leńczuk, Podstawowe kierunki zmian w ordynacji podatkowej, Przegląd Podatkowy 2008, nr 7
Transcript
  !   !   !    Przegl¹d Podatkowy  7/2008 8 Antoni Hanusz, Jacek Leñczuk Podstawowe kierunki zmianw ordynacji podatkowej MinisterstwoFinansówprzygotowa³oprojektustawyozmianieustawy–Ordynacjapodatkowaorazniektórychinnychustaw.Wprzepisachustawyzmieniaj¹cejzmodyfikowanokilkawa¿nychinstytucjizzakresumaterialnegoiprocesowegoprawapodatkowego.Wejœciew¿ycienowelizacjitegonajwa¿-niejszego dla polskich podatników i organów podatkowych aktu prawnego planowane jest na dzieñ1stycznia2009roku.Autorzyartyku³uwnikliwieanalizuj¹ioceniaj¹proponowaneprzezresortfinan-sów zmiany, formu³uj¹c jednoczeœnie w³asne postulaty w tym zakresie. 1.  Jednym z g³ównych celów nowelizacji przepisówordynacji podatkowej 1) (dalej: o.p.) jest nadanie w³aœciwejranginormatywnejzasadziedba³oœcioŸród³opodatkowe. Elementem tej zasady jest miêdzy innymipostulat odst¹pienia od natychmiastowego poboru po-datku, je¿eli nie ma istotnych okolicznoœci uzasadnia- j¹cych takie dzia³anie. Nale¿y wiêc pozostawiæ dochódlubmaj¹tekwdyspozycjipodatnikatakd³ugo,jaktylko jesttomo¿liwe.Chodzibowiemoumo¿liwieniemuuzy-skiwania w dalszym ci¹gu dochodów lub nabywaniask³adnikówmaj¹tkowych,któremog¹byæŸród³amipo-borupodatków.Realizacjatakrozumianejzasadydba-³oœci o zachowanie Ÿród³a podatkowego nie mo¿e do-prowadziæ do uszczuplenia lub chocia¿by nara¿enia nauszczuplenie nale¿noœci bud¿etowych. 2.  Tymceloms³u¿yæmamodyfikacjazasadwykony- waniadecyzjipodatkowych.Zmianywtymzakre-sie da³o siê zaobserwowaæ ju¿ wczeœniej, to jest przedproponowan¹ obecnie nowelizacj¹ ordynacji podatko- wej. Warto przypomnieæ, ¿e do dnia 31 grudnia 2002 r.obowi¹zywa³azasada,i¿wniesienieodwo³aniaoddecy-zjiniewstrzymywa³ojejwykonalnoœci.Organpodatko- wy móg³ co prawda – ze wzglêdu na szczególnie wa¿nyinteresstronyinajejwniosek–postanowiæowstrzyma-niu wykonania decyzji w ca³oœci lub w czêœci. Postano- wienie takie organ, który je wyda³, lub organ odwo³aw-czy móg³ jednak w ka¿dym czasie uchyliæ. W praktyceoznacza³o to, i¿ decyzje podatkowe by³y natychmiast wykonalne. Natomiast od dnia 1 stycznia 2003 r. doprzepisów ordynacji wprowadzono zasadê, w myœl któ-rej wniesienie odwo³ania od decyzji nie wstrzymuje jej wykonalnoœci 2) . Jednak organ podatkowy obowi¹zany jestwstrzymaæjejwykonanie,gdyzabezpieczonowyko-nanie zobowi¹zania podatkowego 3) .Obecnie proponuje siê wprowadzenie zupe³nie od-miennej zasady polegaj¹cej na tym, ¿e decyzja nieosta-tecznaniepodlegawykonaniu.Wdrodzewyj¹tkuorganpodatkowy pierwszej instancji mo¿e jednak postano- wieniem nadaæ jej rygor natychmiastowej wykonalno-œci.Natomiastwykonaniupodlegaæmadopierodecyzjaostateczna,chyba¿eorganpodatkowypierwszejinstan-cji w drodze postanowienia wstrzyma jej wykonanie.Nowelizacjêwtymzakresiezawieraj¹przepisynowegoRozdzia³u 16a o.p. Ich analiza prowadzi do wniosku, i¿s¹ one wewnêtrznie spójne i tworz¹ logiczn¹ ca³oœæ.Na uwagê zas³uguje przy tym fakt, ¿e precyzyjnieokreœlono przes³anki nadania rygoru natychmiastowej wykonalnoœci decyzji nieostatecznej. Przede wszystkimbowiem zaistnieæ musi uzasadniona obawa, ¿e zobo- wi¹zanie podatkowe nie zostanie wykonane. Niezale¿-nieodwyst¹pieniatejgeneralnejprzes³ankikumulatyw-nie pojawiæsiê musijednaze sformu³owanych doœæpre-cyzyjnie przes³anek dodatkowych. Po pierwsze, organpodatkowy dysponowaæ musi informacjami, z których wynika,¿ewobecstronytoczysiêpostêpowanieegzeku-cyjne.Podrugie,stronaniemamaj¹tkuowartoœciodpo- wiadaj¹cejwysokoœcizaleg³oœcipodatkowejwrazzodse-tkami, na którym mo¿na by by³o ustanowiæ hipotekêprzymusow¹lubzastawskarbowy.Potrzecie,stronapo-dejmujeczynnoœcipolegaj¹cenazbywaniumaj¹tkuzna-cznej wartoœci. Po czwarte, istnieje niebezpieczeñstwoprzedawnienia zobowi¹zania podatkowego przed zako-ñczeniem postêpowania decyzj¹ ostateczn¹. Po pi¹te, w sprawie zobowi¹zaniabêd¹cego przedmiotem decyzjizosta³a uprzednio wydana decyzja o zabezpieczeniu wy-konalna w trybie przepisów o postêpowaniu egzekucyj-nymwadministracji.Wreszcieposzóste,stronapomimo wezwania nie z³o¿y³a informacji o nieruchomoœciach,prawach i ruchomoœciach mog¹cych byæ przedmiotemzabezpieczenia albo w informacji tej nie wykaza³a wszy-stkich rzeczy lub praw podlegaj¹cych ujawnieniu. Podczas analizy powy¿szych przes³anek nadaniarygoru natychmiastowej wykonalnoœci decyzjinieostatecznej nasuwaj¹ siê jednak w¹tpliwoœcicodomo¿liwoœcinadaniategorygoru,je¿elistro-na dokonuje czynnoœci polegaj¹cych na zbywa-niu maj¹tku znacznej wartoœci.  W proponowanym przepisie wystêpuje bowiemzwrot niedookreœlony, co, jak uczy doœwiadczenie, po- wodowaæ mo¿e ró¿nego rodzaju trudnoœci interpreta-cyjne dotycz¹ce w³aœciwego rozumienia pojêcia kry- j¹cegosiêzasformu³owaniem„znacznawartoœæ”.Brak jednoczeœnieodes³aniadoinnychaktównormatywnychpos³uguj¹cych siê tym wyra¿eniem. Odes³anie naprzyk³ad do kodeksu karnego mog³oby w tym wypadkustanowiæ pewien wzorzec interpretacyjny 4) .Nadto przes³anka dotycz¹ca zbywania przez stronêmaj¹tkuznacznejwartoœciniepowinnadotyczyæprzed-siêbiorców, których dzia³alnoœæ handlowa polega nasprzeda¿y maj¹tku znacznej wartoœci. Wtedy bowiemorgan podatkowy bêdzie móg³ zawsze wydaæ postano- wienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalno-œci,nawetwsytuacjigdyprzedsiêbiorcatakistaleodna- wia zapasy towarów w celu wprowadzenia ich do obro-tu. Dobrze jednak, ¿e w tym przypadku nadanie rygoru jestfakultatywne.Nale¿yzatemliczyæ,i¿organypodat-kowe,nadaj¹crygornatychmiastowejwykonalnoœcide-cyzjinieostatecznej,bêd¹torobiætylkowtedy,gdyzby- wanie maj¹tku ma definitywny i nieodnawialny chara-kter oraz dokonywane jest w okolicznoœciach wskazu- j¹cych na unikniêcie poniesienia ciê¿aru podatkowegoprzez podmiot zobowi¹zany.Wydaje siê natomiast, i¿ nietrafnym rozwi¹zaniem jest przyznanie kompetencji do wydania postanowieniao wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej organowipodatkowemupierwszejinstancji.Nale¿ybowiemzwró-ciæ uwagê, i¿ wstrzymanie wykonania decyzji nastêpuje,zgodnie z projektem zmian, w przypadku wniesieniaskargidowojewódzkiegos¹duadministracyjnego.Matomiejsce, jak wiadomo, po dorêczeniu stronie decyzjiostatecznejorganupodatkowegodrugiejinstancji.Stro-nask³adawiêcskargênadecyzjêzapoœrednictwemorga-nu odwo³awczego. Organ ten przekazuje j¹ nastêpnies¹dowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzi¹ na skargê wterminietrzydziestudnioddniajejwniesienia.Wobectego wydaje siê, i¿ to organ podatkowy drugiej instancjipowinien decydowaæ o wstrzymaniu wykonania decyzji.Na tym etapie on bowiem prowadzi postêpowanie po-datkowe,acozatymidzie,jestwposiadaniuaktsprawy.Wprzeciwnejsytuacjiniezwykletrudnobêdzieorganowiodwo³awczemu po pierwsze – przes³aæ akta organowipierwszej instancji w celu podjêcia decyzji co do wstrzy-mania wykonania decyzji, po drugie – pozyskaæ te aktaz powrotem, po trzecie – napisaæ odpowiedŸ na skargê,i po czwarte – przes³aæ j¹ wraz z aktami do w³aœciwego wojewódzkiego s¹du administracyjnego z zachowaniemtrzydziestodniowego terminu. 3.  Inn¹proponowan¹zmian¹wzakresieu³atwieniapodatnikowi realizacji zobowi¹zania podatko- wego jest uzupe³nienie przepisów dotycz¹cych zabez-pieczania wykonania zobowi¹zañ podatkowych. Maj¹ one na celu realizacjê tych zobowi¹zañ bez konieczno-œci stosowania przymusu prawnego. Odnosz¹c siê dotych przepisów, nale¿y pozytywnie oceniæ sprecyzowa-nie i zawê¿enie mo¿liwoœci ustanawiania depozytu go-tówkowego.Obecniemo¿etobyædepozytwgotówcenadowolnym rachunku bankowym. Po zmianach zobo- wi¹zany móg³by dokonaæ zabezpieczenia poprzez do-konanie wp³aty jedynie na rachunek depozytowy orga-nu podatkowego.Nale¿ywiêcpodkreœliæ,i¿ze stronyzobowi¹zanego jest obojêtne, na jakim rachunku bêdzie siê znajdowa³depozyt ustanowiony na zabezpieczenie roszczeñ pub-licznoprawnych.Dlaorganupodatkowegopowstajena-tomiast sytuacja, w której nie bêdzie ¿adnego niebez-pieczeñstwa,i¿dozaspokojeniazdepozytuniedojdzie.Bêdzieonbowiemznajdowa³siênajegorachunkuban-kowym, a wiêc rachunku, którego wy³¹cznym benefi-cjentem jest jednostka samorz¹du terytorialnego lubSkarb Pañstwa. S³usznie proponuje siê tak¿e wprowa-dzenie mo¿liwoœci dokonania zabezpieczenia poprzezudzielenie przez zobowi¹zanego pe³nomocnictwa or- !   !   !    Przegl¹d Podatkowy  7/2008  9  ganowi podatkowemu do dysponowania œrodkamizgromadzonymi na bankowym rachunku lokaty termi-nowej. Jest to instytucja powszechnie stosowana do za-bezpieczania wykonania zobowi¹zañ prywatnopraw-nych.Zuznaniemnale¿ywiêcprzyj¹æ,i¿projektodawcachce j¹ przej¹æ na u¿ytek prawa podatkowego. Przyczym zgodnie z projektem upowa¿nienie to ma byæ pi-semne i wy³¹czne. Dla ca³kowitego zabezpieczeniainteresuorganupodatkowegonale¿a³obyjednakdoda-tkowo zastrzec, aby by³o ono nieodwo³alne. Przy tak szeroko unormowanych pozaegzekucyj-nych sposobach zabezpieczenia wykonania zobo-wi¹zañ podatkowych, dokonywanych, co wartopodkreœliæ,nawniosekstrony,wpe³nizasadnewy-dajesiêproponowanerozwi¹zaniewprowadzaj¹ceprymat dobrowolnego zabezpieczenia pozaegzeku-cyjnego nad zabezpieczeniem w trybie przepisówo postêpowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodniezprojektem„je¿eliwniosekozabezpiecze-nie z³o¿ono po ustanowieniu zabezpieczenia w trybieprzepisów o postêpowaniu egzekucyjnym w admini-stracji,uchylasiêlubzmieniasiêzakreszabezpieczeniaustanowionego w trybie przepisów o postêpowaniu eg-zekucyjnym w administracji, w zakresie przyjêtego za-bezpieczenia”. Zatem proponowane uzupe³nienie do-tyczy nieuregulowanej do tej pory sytuacji, kiedy wnio-sek o zabezpieczenie w jednej z dopuszczalnych formbêdziesk³adanypoustanowieniuzabezpieczeniawtry-bie przepisów o postêpowaniu egzekucyjnym. 4.  Powy¿sz¹ propozycjê nowelizacji ordynacji po-datkowejnale¿ytak¿erozwa¿yæwkontekœciein-stytucji przedawnienia zobowi¹zañ podatkowych 5) . Dotej pory zabezpieczenie roszczenia podatkowego nieby³oprzes³ank¹zawieszaj¹c¹,czyte¿przerywaj¹c¹biegterminu przedawnienia. Wed³ug projektu natomiastprzyjêcie zabezpieczenia w jednej z dopuszczalnychform lub dokonanie zabezpieczenia egzekucyjnego masiêstaæprzes³ank¹zawieszeniabieguterminuprzedaw-nienia. W takim przypadku termin przedawnieniabieg³by dalej po wygaœniêciu decyzji o zabezpieczeniulub przekszta³ceniu zajêcia zabezpieczaj¹cego w zajê-cieegzekucyjne.Zgodniezoczekiwaniamiprojektoda- wcyrozwi¹zanietomaspowodowaæ,i¿organypodatko- we nie bêd¹ odmawiaæ wykonania decyzji o zabezpie-czeniupoprzezprzyjêcie,nawniosekpodatnika,zabez-pieczenia dobrowolnego.W tezie tej tkwizgóryprzyjêtaichybanieuprawnio-na obawa, ¿e organy podatkowe mog¹ dzia³aæ niezgod-niezprawem.Jakju¿wspomniano,aktualniewykonaniedecyzjiozabezpieczeniunastêpujeprzezprzyjêcieprzezorganpodatkowy,nawniosekstrony,zabezpieczeniawy-konaniazobowi¹zaniaokreœlonegowdecyzjiozabezpie-czeniuwrazzodsetkamizazw³okêwjednejzdopuszczal-nych form 6) . Analizategorozwi¹zaniaprowadzi wiêcdo wniosku, i¿ w sytuacji, w której wniosek o przyjêcie za-bezpieczenia nie jest obarczony wad¹ formaln¹, organpodatkowy musi przyj¹æ takie zabezpieczenie.Maj¹c na uwadze podniesione obawy, w propono- wanej nowelizacji równie dobrze mo¿na dopatrzyæ siêinnego zagro¿enia. Otó¿ organy podatkowe po przyjê-ciuzabezpieczeniaidoprowadzeniuwtensposóbdoza- wieszenia biegu terminu przedawnienia zobowi¹zaniapodatkowego mog¹ znacznie spowolniæ postêpowaniepodatkowe. Nie grozi im bowiem zarzut dopuszczeniado przedawnienia zobowi¹zania podatkowego, a inte-resyfiskalnepodmiotówprawapublicznegos¹dostate-czniezabezpieczone.Ponadtoprzepisyordynacjipoda-tkowejnieprzewiduj¹wtakimwypadkumaksymalnegookresuzawieszenia.Takiedzia³aniaorganówpodatko- wych nale¿a³oby jednak uznaæ za sprzeczne z zasad¹ szybkoœci postêpowania i gwarantowan¹ podatnikowizasad¹ pewnoœci prawa podatkowego.Wydajesiê,i¿niejestzatemtrafnezawieszaniebieguterminu przedawnienia w przypadku dokonania zabez-pieczenia roszczenia. Jak wykazano, interesy fiskalnepodmiotówprawapublicznegoniemog¹bowiemdoznaærealnegouszczerbku,gdy¿s¹zabezpieczonedoœæskutecz-nie ró¿nymi instrumentami prawnymi. Nie ma wiêc ¿ad-nychprzeszkód,abyorganypodatkowe,maj¹cnauwadzekwestiêprzedawnienia,d¹¿y³ydojaknajszybszegozakoñ-czeniapostêpowaniapodatkowegoiwindykacjizobowi¹  - zaniapodatkowego.Wtymmiejscunale¿ytak¿epodkreœ-liæ,i¿przyjêciewnioskowanegoprzezstronêzabezpiecze-niabêdzieobligatoryjn¹przes³ank¹wstrzymaniawykona-nia decyzji ostatecznej w przypadku wniesienia skargi do wojewódzkiego s¹du administracyjnego. 5.  Wœwietlenowelizacjiprzepisówordynacjipodat-kowej interesy fiskalne podmiotów prawa pub-licznegomog¹zostaædodatkowozabezpieczonedziêkiposzerzeniu zakresu przepisu nak³adaj¹cego obowi¹  - zekujawnianiaprzezstronêposiadanychprzezni¹rze-czylubpraw 7) .Zmianyid¹cewtymkierunkus¹uzasad-nione. Na uwagê zas³uguje propozycja wprowadzeniaprzes³ankiumo¿liwiaj¹cejorganompodatkowym¿¹da-nie od strony lub podmiotu kontrolowanego z³o¿eniainformacji o posiadanych przez niego rzeczach lubprzys³uguj¹cych mu prawach. Ma ni¹ byæ uzasadnionaobawa niewykonania zobowi¹zania podatkowego. 6.  W nowelizacji przepisów ordynacji podatkowejmo¿nasiêrównie¿doszukaæelementówliberali-zuj¹cychobowi¹zkinak³adanenapodatnikaiinnepod-mioty zobowi¹zane, bez pogarszania sytuacji podmio-tów prawa publicznego. W tym obszarze regulacji nor-matywnych znalaz³a siê tak¿e propozycja zmian doty-cz¹ca zasad przeprowadzania kontroli podatkowej. Na szczególn¹ uwagê zas³uguje wprowadzenieobowi¹zku informowania kontrolowanego o za-miarze przeprowadzenia kontroli. Jest to s³uszna !   !   !    Przegl¹d Podatkowy  7/2008 10  koncepcja,którejrealizacjaprzyczynisiêdoprzy-spieszenia postêpowania. Kontrolowany bêdzie móg³ zebraæ stosowne doku-menty i przygotowaæ siê do kontroli, unikaj¹c dezorga-nizacji w³asnej pracy. Wiedza o maj¹cej nast¹piæ kon-troliniew¹tpliwieprzyczynisiêdozwiêkszeniazaufaniastron do organów podatkowych.Natomiast w celu zapobie¿enia jakimkolwiek nega-tywnym skutkom dla podmiotów prawa publicznego wprowadzonoobowi¹zekodst¹pieniaodzawiadamianiao zamiarze przeprowadzenia kontroli w œciœle okreœ-lonych przypadkach. Rozwi¹zanie to oparto na szereguprzes³anek merytorycznych trafnie uzasadniaj¹cych ta-kie postêpowanie organów kontroluj¹cych. Nie trzebabêdziezawiadamiaæowszczêciukontroli,je¿elikontrolata:popierwsze–dotyczyzasadnoœcizwrotupodatku;podrugie – pozostaje w zwi¹zku z prowadzonym postêpo- waniem przygotowawczym o przestêpstwa, w tym skar-bowe 8) ;potrzecie–dotyczyopodatkowanianieujawnio-nych Ÿróde³ przychodów; po czwarte – dotyczy niezg³o-szonej do opodatkowania dzia³alnoœci gospodarczej; popi¹te – mabyæpodjêtawoparciu oinformacje uzyskanena podstawie przepisów ustawy o przeciwdzia³aniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartoœcimaj¹tkowych pochodz¹cych z nielegalnych lub nieujaw-nionych Ÿróde³ oraz o przeciwdzia³aniu finansowaniuterroryzmu 9) ; po szóste – zostaje wszczêta w przypadku,gdy okolicznoœci faktyczne uzasadniaj¹ niezw³ocznepodjêcie kontroli, gdy¿ np. istnieje ryzyko utraty mate-ria³u dowodowego lub istnieje uzasadnione prawdopo-dobieñstwo pope³nienia przestêpstwa skarbowego lub wykroczeniaskarbowego;posiódme–macharakterdo-raŸnydotycz¹cyprawid³owoœciewidencjonowaniaobro-tu za pomoc¹ kasy rejestruj¹cej, prawid³owoœci u¿ytko- waniatakiejkasylubprawid³owoœcisporz¹dzeniarema-nentu; poósme – zosta³arozszerzonaze wzglêdunado-tychczasowe nieprawid³owoœci wykryte przez czynnoœcikontrolne; po dziewi¹te – której celem jest przeprowa-dzeniedowodówdowykorzystaniawtocz¹cymsiêpostê-powaniu podatkowym.Nie trzeba bêdzie tak¿e zawiadamiaæ o zamiarze wszczêcia kontroli podatkowej, je¿eli organ podatkowybêdzie posiadaæ informacje, i¿ kontrolowany: zosta³ wPolsceprawomocnieskazanyzapope³nienieprzestêp-stwa skarbowego, przestêpstwa przeciwko obrotowi go-spodarczemu, przestêpstwa wynikaj¹cego z tytu³u naru-szenia przepisów o rachunkowoœci lub wykroczenia zautrudnianie kontroli. Powodem takim bêdzie równie¿sytuacja,wktórejpodmiotem,wstosunkudoktóregozo-sta³a otwarta likwidacja, lub og³oszono jego upad³oœæ.Ozamiarzewszczêciakontrolipodatkowejnietrzebabê-dziete¿zawiadamiaæ,jeœlizobowi¹zanywpostêpowaniuegzekucyjnym w administracji nie ma miejsca zamiesz-kanialubadresusiedzibyalbodorêczaniepismnapoda-ne adresy okaza³o siê bezskuteczne lub utrudnione.Proponuje siê, aby – co do zasady – zawiadomienieby³odokonywanenapiœmie.Dopuszczasiêjednakmo¿-liwoœæ zawiadomienia telefonicznego albo przy u¿yciuinnych œrodków ³¹cznoœci. Nale¿y to uznaæ za rozwi¹za-nie niefortunne. Jakkolwiek norma ta jest zawarta w przepisie o charakterze fakultatywnym, którego reali-zacja przyczyni³aby siê niew¹tpliwie do przyspieszeniapostêpowania, to nale¿y zwróciæ uwagê na jego kolizjêzinnymiproponowanymiprzepisami.Wprzepisachtychzwi¹zano bardzo donios³e skutki, to jest ograniczenia wczasiemo¿liwoœciprowadzeniakontroli,zaktemdorê-czenia zawiadomienia o zamiarze wszczêcia kontroli.Zatem zawiadomienie to powinno byæ dokonywane za- wsze napiœmie iwysy³ane kontrolowanemulistempole-conym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Nie ma wiêczagro¿enia,¿epodmiotkontrolowanybêdzieutrud-nia³postêpowanienaprzyk³adnieodbieraj¹ckorespon-dencji,gdy¿wtakiejsytuacjimo¿nabêdziewszcz¹ækon-trolê bez uprzedniego skutecznego zawiadomienia. 7.  Kolejne zagadnienie omawianej tutaj nowelizacjidotyczy problemu stosowania prawa podatkowe-goijestzwi¹zanezkoniecznoœci¹zapobie¿eniapróbomnielegalnego unikniêcia opodatkowania. Chodzi o na-³o¿enienaorganpodatkowyobowi¹zkuzawieszeniapo-stêpowania,je¿elitenpoweŸmieprzypuszczenie,¿eisto-tne dla rozstrzygniêcia sprawy zdarzenia lub czynnoœci,które ujawniono w toku postêpowania, nie mia³y w rze-czywistoœci miejscalub nie mog³ybyæprzedmiotempra- wnie skutecznej umowy. W szczególnoœci dotyczy toprzypadków, kiedy dokumenty zosta³y wystawione w celu stworzenia pozoru realnoœci lub legalnoœci tychzdarzeñ lub czynnoœci. Przewidziano tak¿e obowi¹zekzawiadomieniaprzezorganpodatkowyw³aœciwychorga-nów o podejrzeniu pope³nienia czynu zabronionego.Propozycja takiej regulacji zas³uguje na aprobatê.Bez w¹tpienia lepiej jest, aby wyspecjalizowane organyœcigania zbada³y, czy dany stan faktyczny, który ma byæprzedmiotemprawnopodatkowejkwalifikacji,anastêp-nie rozstrzygniêcia podatkowego, nie jest przypadkiem wynikiempope³nieniaczynuzabronionego.Organytes¹  wtejmierzezdecydowaniebardziejkompetentneni¿or-gany podatkowe. W pe³ni zasadne jest zatem zawiesze-nie postêpowania podatkowego. Nale¿y zwróciæ uwagê,i¿ zgodnie z projektowan¹ nowelizacj¹ dochodzi³oby w takim wypadku do zawieszenia biegu przedawnieniazobowi¹zania podatkowego. Nie ma zatem obaw, i¿ niedojdzie do zaspokojenia podmiotów prawa publicznegozewzglêdunawygaœniêciezobowi¹zaniapodatkowego.Proponowanerozwi¹zaniemajednakmankamentyo ró¿nym ciê¿arze gatunkowym. Wydaje siê, i¿ organpodatkowy powinien byæ obowi¹zany do zawieszeniapostêpowania, je¿eli poweŸmie nie jakiekolwiek, leczuzasadnione podejrzenie. Ograniczy to liczbê zawie-szanychpostêpowañizaleworganówœciganiazawiado-mieniami o podejrzeniu pope³nienia przestêpstwa.Z tej samej przyczyny nale¿a³obywprowadziæprzepis,zgodniezktórympostêpowanie nieby³obyzawieszane,je¿elistro- !   !   !    Przegl¹d Podatkowy  7/2008  11  na w z³o¿onych zeznaniach przyzna, i¿ istotne dlarozstrzygniêcia sprawy zdarzenia lub czynnoœciniemia³ywrzeczywistoœcimiejscalubniemog³ybyæprzedmiotemprawnieskutecznejumowy,¿edokumenty zosta³y wystawione w celu stworze-nia pozoru realnoœci lub legalnoœci tych zdarzeñlub czynnoœci. W takim przypadku organy podatkowe powinny jednak zawiadamiaæ organy œcigania. Wyj¹tkiemmog³yby byæ czynnoœci niemog¹ce byæ przedmiotemprawnie skutecznej umowy, które nie s¹ jednoczeœnie wykroczeniami lub przestêpstwami, a jedynie zobo- wi¹zaniami naturalnymi.Nale¿a³oby wreszcie wprowadziæ dla organów po-datkowych termin na dokonanie takiego zawiadomie-niaizastrzec,¿epojegobezskutecznymup³ywiepostê-powaniebêdziepodjête.Wprzeciwnymraziemo¿ewy-tworzyæ siê sytuacja polegaj¹ca na permanentnym za- wieszaniupostêpowaniapodatkowego.Trzebarównie¿okreœliæ, jakie skutki w obszarze prawa podatkowegobêd¹ wywo³ywa³y konkretne decyzje procesowe orga-nówœcigania.Ustawodawcamusizatemzwróciæuwagênaproblemzwi¹zaniaorganówpodatkowychustalenia-mi poczynionymi przez organ œcigania, na przyk³ad w sytuacji, kiedy fa³szerstwo dokumentu zostaniestwierdzone,natomiastpostêpowaniekarneumorzoneze wzglêdu na niewykrycie sprawcy. 8.  Kolejny przepis bêd¹cy rezultatem nowelizacjiordynacji podatkowej ma umo¿liwiæ p³atnikowi,który nie pobra³ od podatnika podatku, lecz go wp³aci³do bud¿etu, dochodzenie od podatnika w trybie cywil-nego postêpowania s¹dowego roszczenia z tytu³u bez-podstawnego wzbogacenia. Trudno sobie wyobraziætegotypusytuacje.Natomiastwydajesiê,¿ewgrêmo¿e wchodziænaprzyk³adawariasystemuinformatycznegou p³atnikai przelanie œrodków narachunek organu po-datkowego bez uprzedniego rzeczywistego pobieraniapodatku lub zaliczki od podatnika. Jak bowiem wiado-mo,p³atniktopodmiot,któryoblicza,pobiera,anastê-pnie wp³aca pobrany podatek na rachunek podmiotuprawa publicznego. Tak¹ kolejnoœæ czynnoœci przewi-duje ordynacja podatkowa 10) . P³atnik przekazuje wiêcorganowi podatkowemu pieni¹dze podatnika, w jegoimieniu 11) .Zmiana polegaj¹ca na dochodzeniu od podatnika w trybie cywilnego postêpowania s¹dowego roszczeniaz tytu³u bezpodstawnego wzbogacenia nie wydaje siê jednak celowa. Ogólne odes³anie do przepisów kodek-su cywilnego 12) pozostawi³oby otwarte wszystkie mo¿li- we do sformu³owania podstawy roszczeñ p³atnika wzglêdempodatnika.Wgrêmog³obywiêcwchodziænietylko wskazane przez projektodawcê bezpodstawne wzbogacenie,aletak¿eprowadzeniecudzychsprawbezzlecenialubnawetumowamiêdzystronamirodz¹caod-powiedzialnoœæ kontraktow¹. Ograniczenie przez pro- jektodawcê podstawy ¿¹dania zwrotu podatku do bez-podstawnego wzbogacenia nie jest przy tym w ¿adensposóbuzasadnione.Wartojednoczeœniezwróciæuwa-gênaniebezpieczeñstwo,jakieniesiezesob¹propono- wane rozwi¹zanie. Obowi¹zek wydania korzyœci wyga-sa, je¿eli wzbogacony zu¿y³ j¹ lub utraci³ w taki sposób,¿e nie jest ju¿ wzbogacony 13) . Natomiast proponowanytrzyletniterminprzedawnieniaroszczeñodbiegaodin-nych terminów dochodzenia roszczeñ, o jakich mowa wkodeksiecywilnym.Oznaczato,i¿proponowaneroz- wi¹zania stwarzaj¹ kolejn¹ uprzywilejowan¹, i niczymnieuzasadnion¹, sytuacjê dla podatnika. 9.  Dalsza czêœæ proponowanej nowelizacji dotyczyrygorów odpowiedzialnoœci osób trzecich za zo-bowi¹zaniapodatkowe.Projektodawcachcewtenspo-sób zmieniæ zasady odpowiedzialnoœci po pierwsze –nabywców przedsiêbiorstw 14) , po drugie – dzier¿aw-ców 15) , po trzecie – wspólników 16) , i po czwarte – cz³on-ków zarz¹dów spó³ek kapita³owych 17) . Je¿eli chodzio odpowiedzialnoœæ nabywców przedsiêbiorstw, dzier-¿awców i wspólników, jej zakres zosta³ zawê¿ony.Nale¿y wskazaæ, i¿ w rygorze odpowiedzialnoœci„nabywców przedsiêbiorstw” nowelizowanej ustawyproponuje siê rezygnacjê z odpowiedzialnoœci nabyw-ców sk³adników maj¹tku zwi¹zanego z prowadzon¹ dzia³alnoœci¹ gospodarcz¹, je¿eli ich wartoœæ jednost-kowa w dniu zbycia wynosi na dzieñ dzisiejszy co naj-mniej 16.100,00 z³. Z t¹ propozycj¹ nale¿y siê zgodziæ.Faktycznie wyprzeda¿ sk³adników maj¹tku jest pow-szechnym zjawiskiem w razie trudnoœci finansowychprzedsiêbiorców.Nabywcytakichsk³adników,codoza-sady, nie badaj¹ kondycji finansowej zbywców, tak jakprzy sprzeda¿y przedsiêbiorstwa, czy te¿ jego zorgani-zowanej czêœci. Zatem ich odpowiedzialnoœæ przyczy-niasiêaktualniedoograniczaniazasadypewnoœciobro-tu gospodarczego w zakresie transakcji dotycz¹cychsk³adników maj¹tkowych o wartoœci co najmniej16.100,00 z³.Zmian¹ w po¿¹danym kierunku jest równie¿ za-strze¿enie, i¿ nabycie przedsiêbiorstwa lub jego zorga-nizowanej czêœci w postêpowaniu egzekucyjnym lubupad³oœciowym bêdzie uwolnione od obci¹¿eñ. Takies¹ od dawna za³o¿enia sprzeda¿y dokonywanej w egze-kucji indywidualnej oraz generalnej i nie ma najmniej-szych przeszkód, aby obowi¹zywa³y one równie¿ w prawie podatkowym z mocy wyraŸnego przepisu. Negatywnienatomiastnale¿ysiêodnieœædopro-pozycji zawê¿enia odpowiedzialnoœci dzier¿aw-ców i u¿ytkowników nieruchomoœci 18) . Ma onateraz dotyczyæ tylko sytuacji, kiedy miêdzy dzier-¿awc¹ lub u¿ytkownikiem a podatnikiem istniej¹powi¹zaniarodzinne,kapita³owe,maj¹tkowelubpracownicze. !   !   !    Przegl¹d Podatkowy  7/2008 12
Related Documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks
SAVE OUR EARTH

We need your sign to support Project to invent "SMART AND CONTROLLABLE REFLECTIVE BALLOONS" to cover the Sun and Save Our Earth.

More details...

Sign Now!

We are very appreciated for your Prompt Action!

x