Essays

18 pages
266 views

İslam Ekonomisi ve Finansı Alanında Türkiye’de Yazılan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi

Please download to get full document.

View again

of 18
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Share
Description
Bibliyometrik araştırma; belgelerin, tezlerin ve yayınların belirli özellikleri incelenerek bilimsel katkılara ilişkin çeşitli veriler elde edilmesidir. Bu verilerin analiz edilerek kişilerin, kurumların verimliliği ölçülebilmektedir. Çalışmamızda
Transcript
  IJISEF 2 International Journal of Islamic Economics and Finance Studies International Journal of Islamic Economics and Finance Studies (Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Araştırmaları Dergisi)   November/ Kasım 2017  p-ISSN: 2149-8393   Volume / Cilt: 3 Issue / Sayı: 3  e-ISSN: 2149-8407 www.ijisef.org   International Journal of Islamic Economics and Finance Studies (IJISEF) is an international, academic, periodical and peer reviewed journal published by Centre of Political Economical and Social Research (PESA). The Journal particularly focuses on topics related to Islamic Economics, Islamic Banking, Islamic Financial Markets, Islamic Management, Fiqh and other relevant topics. The Journal is dedicated to building a platform for academicians, market and those who are interested in Islamic economics and finance studies to share, discuss, evaluate and distribute their works and opinions. International Journal of Islamic Economics and Finance Studies is published three times a year. Further information on the International Journal of Islamic Economics and Finance Studies can be found at: http://www.ijisef.org/ Permission to make digital or hard copies of part or all of the International Journal of Islamic Economics and Finance Studies for personal or classroom use is granted without fee provided that copies are not distiributed for profit or directional commercial advantage. No part of this publication may be reproduced or distributed in any form or by any means, or stored in data base or retrival system, without the prior written permission of the publisher. Permission may be requested from the PESA Research and Publication Department. Copyright © 2017 by PESA  No responsibility for the views expressed by authors and reviews in the International Journal of Islamic Economics and Finance Studies is assumed by the editors or by the Publisher Center for Political, Economic and Social Resarch (PESA). Printed at Gelişim Ofset - Sakarya /TURKEY Contact Editorial Office Adress:   Arabacı Alanı Mahallesi Mustafa Ocak Sokak No:9 D:2 Serdivan - Sakarya/Türkiye   E-mail:  ijisef@gmail.com Phone:  +90 532 769 5899 Fax:  +90 (264) 295 6233 Published by:  Center for Political, Economic and Social Research (PESA) Politik Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (PESA)   www.pesar.org  IJISEF International Journal of Islamic Economics and Finance Studies 5   CONTENT / İÇİNDEKİLER  Equitable Distribution of Income with Growth in an Islamic Economy Salman Ahmed Shaikh 6 Perceptions of Islamic Banking Among Muslim and Non-Muslim Citizens in Tanzania   Nahifa Said Soud Özlem Sayılır    15 Determinants of Poverty amongst Zakah  Recipients in Indonesia: A Household Level Analysis Rahmatina A. Kasri 30 Measuring the Waste-Conscious and Saving Habits of the Youth in Turkey: The Sample of Istanbul Medipol University İrfan Ersin   Serkan Eti    41 Muhasebe Kayıtları Işığında 18. Yüzyıl Para Vakıflarının Nakit İşletme Yöntemleri   Süleyman Kaya    Muhammed Emin Durmuş    İsmail Bektaş   Arif Akkaya 50 İslam Ekonomisi ve Finansı Alanında Türkiye de Yazılan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi Mervan Selçuk    Fatih Yardımcıoğlu    63 İslam Ekonomisi Umudunun Yeniden Doğuşu   Asad Zaman    Çeviren: Ali Can Yenice, Abdullah Talha Genç    79  IJISEF International Journal of Islamic Economics and Finance Studies 63   INTERNATIONAL JOURNAL OF ISLAMIC ECONOMICS AND FINANCE STUDIES Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Araştırmaları Dergisi    November 2017, Vol:3, Issue:3 Kasım  2017, Cilt:3, Sayı: 3  e-ISSN: 2149-8407 p-ISSN: 2149-8407    journal homepage: http://ijisef.org/ İslam Ekonomisi ve Finansı Alanında Türkiye de Yazılan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi Bibliometric Analysis of Graduate Theses Written in Turkey in the Field of Islamic Economy and Finance Mervan Selçuk   Arş. Gör. Sakarya Üniversitesi, İslam Ekonomisi ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi   mervanselcuk@sakarya.edu.tr    Fatih Yardımcıoğlu   Doç. Dr.. Sakarya Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Maliye Bölümü, fyoglu@sakarya.edu.tr    Doi: 10.25272/j.2149-8407.2017.3.3.06 ÖZET   Anahtar Kelimeler İslam Ekonomisi ve Finansı, Bibliyometrik Analiz, Lisansüstü Tezler, Ulusal Tez Merkezi   Keywords Islamic Economy and Finance, Bibliometric Analysis, Graduate Theses, National Thesis Center Bibliyometrik araştırma; belgelerin, tezlerin ve yayınların belirli özellikleri incelenerek bilimsel katkılara ilişkin çeşitli veriler elde edilmesidir. Bu verilerin analiz edilerek kişilerin, kurumların verimliliği ölçülebilmektedir. Çalışmamızda ülkemizde yazılan İslam ekonomisi ve finansı alanında tüm lisansüstü tezler analiz edilmiştir. Belirli arama kriterleri gözetilerek, Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi veri tabanından 326 adet yüksek lisans ve 75 adet doktora tezi tespit edilmiştir. Amacımız bu tezleri nicel değerlerine göre inceleyerek ülkemizde İslam ekonomisi ile alakalı yapılan lisansüstü tezlerin genel bir haritasını çıkarmaktır. Bunun için veri olarak tezlerin savunulduğu yıl, sayfa sayısı, danışmanları, danışman unvanları, yazar cinsiyeti ve diğer veriler göz önünde alınarak analizler  yapılmıştır. Ülkemizde İslam ekonomisi ve finansı ile alakalı yazılan tezlerin %21,2’si Marmara Üniversitesi’nde yazılarak üniversite sıralamasında ilk sırada yer almıştır. 2. sırada ise %9 ile İstan  bul Üniversitesi gelmiştir. Sakarya Üniversitesi %7, Gazi Üniversitesi %6,2 ve Selçuk Üniversitesi %3 ile lisansüstü tezlerden pay almıştır. Bu alanda çok emeği olan Prof. Dr. Ahmet Tabakoğlu, yüksek lisans tezlerinin %6,1’i (20 adet), doktora tezlerinin %18,7’sine (14 adet) danışmanlık yaparak tüm lisansüstü tezlerinin %8,5’inin danışmanı olarak ilk sırada gelmektedir. Bu alanda teze sahip 75 üniversiteden  yaklaşık %25’i İstanbul merkezli üniversitelerden oluşmaktadır. En fazla lisansüstü tez %13,4 ile 2015  yılında yazılırken bunu %10,4’le 2014 ve 2016 yılı takip etmiştir. Ayrıca yüksek lisans tezleri arasında en fazla ürün 48 tez ile 2015 yılında iken, doktora tezleri arasında en fazla ürün 10 tez ile 2013 yılında kabul edilmiştir.    ABSTRACT Bibliometric research refers to the acquisition of diverse data on scientific contributions by examining the specific characteristics of documents, theses and publications. By analyzing these data, the  productivity of individuals and institutions can be measured. In this paper, all postgraduate dissertations in the field of Islamic economics and finance written in Turkey have been analyzed. Based on the specific search criteria, 326 master's degree and 75 doctoral theses were determined from the database of National H  igher Education Council (YÖK) National Thesis Center. Our aim is to examine these theses according to their quantitative values and to draw a general map of the post-graduate theses related to the Islamic economy in our country. We tried to do this by considering the number of pages, consultants, consultant titles, author gender and other datas. 21.2% of theses related to Islamic economics and finance in Turkey were written in Marmara University and ranked the first in university rankings. Istanbul University came in the second place with 9%. Sakarya University is the third with 7%. Gazi University is the fourth with 6,2% and Selçuk University is following with 3%. Prof. Dr. Ahmet Tabakoğlu is the first consultant to 8,5% of all postgraduate theses, giving 6,1% (20) of the master's theses and 18,7% (14) of the doctoral theses. Approximately 25% of 75 universities are in Istanbul. The highest number of postgraduate theses was written in 2015 with 13,4% followed by 10.4% in 2014.   © 2017 PESA All rights reserved  IJISEF 64 International Journal of Islamic Economics and Finance Studies 1.   Giriş   Lisans eğitimini tamamlayan öğrencilerin, alan içi ve alan dışı olarak ihtisaslaşmasını sağladıkları yüksek lisans ve doktora programları lisansüstü eğitimi oluşturmaktadır. Bu eğitim üniversitelerin bünyesinde bulunan çeşitli enstitüler altında organize edilmektedir. Lisansüstü eğitim programları ülkenin nitelikli beşeri sermayesine çok önemli katkı yapmanın yanında, belirli alanlarda uzmanlaşmış insan kaynağı sağlamaktadır. Ülkemizde 185 üniversitenin 674 enstitüsünde, çoğunluğu sosyal ve fen bilimleri ol mak üzeri birçok alanda lisansüstü eğitim programları mevcuttur (Yüksek Öğretim Kurulu, 2017) .  Yılların birikimi neticesinde hem literatürün oluşması hem de öğretim üyelerinin uzmanlaşması açısından birçok lisansüstü programın bulunmasının yanında, ülkemizde ve dünyada yeni kurulan lisans  ve lisan süstü eğitim programları da vardır. Ülkemiz açısından bu duruma İslam ekonomisi ve finansı programları örnek verilebilir. İslam ekonomisi ve finansı özellikle ülkemizde Özel Finans Kurumları’nın kurulması ile beraber 1985’te adından söz ettirmeye başlamıştır. Akabinde bu faizsiz finans sisteminin yaygınlaşması ve Katılım Banklarına dönüşmeleriyle beraber eğitim alanında da bazı gelişmeler olmuştur. Sabahattin Zaim, Salih  Tuğ, Nevzat Yalçıntaş ve Ahmet Tabakoğlu hocalar bu alana özel bir ilgi göstererek birçok yüksek lisans  ve doktora tezine danışmanlık yapmışlardır.   Bu araştırma ile günümüzde gittikçe daha fazla popüler bir alan olmaya başlayan ve çok disiplinli bir saha olan İslam ekonomisi ve finansına, Türkiye’de yapılmış lisansüstü tezler yardımıyla toplu bir bakış açısıyla bakabilmek amaçlanmıştır. Bu amaçtan yola çıkarak özellikle bilimsel bilgi üretimi açısından büyük önem taşıyan lisansüstü tezlerin genel olarak değerlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmaya ek olarak daha nitel bir bakış açısı sağlayan ek çalışmalarla da İslam ekonomisi ve finansına alanında  yaşanan gelişme ve genel eğilimleri tespit etmek; eksik kalan ya da yeni çalışılacak alanların ortaya çıkarılmasını sağlayacaktır. Ayrıca gelecekte yapılacak lisansüstü tez ve akademik    çalışmalarda araştırmacılara ve akademisyenlere yön göstererek önemli bilgiler sunacağı düşünülmektedir.   Çalışmamızda doküman incelemesi veri toplama yöntemi kullanılmıştır. Belge incelemesi, hedeflenen olay ya da olgular hakkında yazılı bilgi içeren kaynakların ayrıntılı biçimde analiz edilmesidir (Nergis, 2014, s. 214) . Doküman incelemesi tekniği ile yapılan bu çalışma yayınların farklı yöntemlerle analiz edilmesine ve bilimsel amaçlı çalışmaların değerlendirilmesine olanak sağlayan bibliyometrik araştırmalar şeklinde de adlandırılmaktadır (Coşkun, Dündar ve Parlak, 2014, s. 381) . Bibliyometrik  yöntemler bilimsel çalışmaların sonuçlarının ve etkinliğinin ölçülmesini sağlamaktadır.    Yöntem olarak kullandığımız bibliyometri tekniği, belirli bir alanda belirli bir dönemde ve belirli bir bölgede kişiler ya da kurumlar tarafından üretilmiş yayınların ve bu yayınlar arasındaki ilişkilerin sayısal olarak analizidir (ULAKBİM, 2017). Bu teknik lisansüstü tezlere uygulanmış, elde edilen veriler çok  yönlü olarak incelenmiştir.   Bu çalışma İslam ekonomisi ve finansı alanında bu zamana kadar yazılan tezlerin bibliyometrik analizi ile bu bölümün akademik serüveni hakkında ilgililere bilgiler sunmayı amaçlamaktadır. Tezlerin yıl lara göre dağılımı, yapıldıkları üniversiteler, tez yazarlarının cinsiyet dağılımı, danışman dağılımı, danışman unvanı dağılımı, izin durumu dağılımı, en az ve en çok sayfa sayısı, sayfa aralığı dağılımı, başlık ve özetlerde en sık kullanılan kelimeler gibi bilgileri sunarak; İslam ekonomisi ve finansı lisansüstü çalışmalarının haritasını çıkarmak hedeflenmiştir.   Ülkemizde bir bilim dalı olarak İslam ekonomisi ve finansının ortaya çıkması çok yakın tarihlerde olmuştur. Bu alanla ilgili yazılan pek çok tez bulunsa da Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi dizinleme sistemi, tezleri İslam ekonomisi veya İslami finans başlığı altında -  yakın dönemde  yazılanlar dışında - dizinlememektedir. Geçmiş dönemdeki tezler çok farklı konu başlıkları altında kategori ze edildiğinden, tez arşivinden tezlerin ayıklanması; anahtar kelimelerden, tez başlıklarındaki kelimelerden ve bu alanda danışmanlık yaptığı tahmin edilen hocalar üzerinden sağlanmıştır. İslam ekonomisi ve finansı alanının münferit olarak varlığının çok yeni olmasının yanında, bu alanın çok disiplinli olması bu çalışmanın sınırlılığını oluşturmaktadır. Çünkü ilahiyat alanında çalışılan konuların bir kısmı bu alanın da çalışma kümesine girmektedir. Bununla beraber finans alanında yapılan çalışmalar  IJISEF International Journal of Islamic Economics and Finance Studies 65   da bu a lan ile kesişim kümesi oluşturması; sınıflandırdığımız bazı tezlerin İslam ekonomisi ve finansı alanında incelenmemesi iddiasını ortaya çıkarabilir. Elimizden geldiğince tezleri bu hassasiyetle sınıflandırmaya çalışsak da bir diğer önemli sınırlılığı oluşturmaktadır. Diğer alanlarla da ilişkili tezler her ne kadar aynı alaka şiddetine sahip olmasa bile İslam ekonomisi alanını ilgilendiren her tez bu çalışmaya dahil edilerek analiz edilmiştir.    Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi’nden elde ettiğimiz bulgular tek tek araştırma sonucunda elde ettiğimiz bilgilerdir. Tez başlığı, tez özeti, anahtar kelimeler ve bu alanda ürün verdiği bilinen danışmanlar sistem üzerinde tek tek aratılarak 401 adet teze ulaşılmıştır. Ayrıca bu alana dahil olan bir adet tez de İngiltere’de yazılmasına rağmen YÖK sistemi içinde yer almaktadır. Bu alan ile ilgili  yazılmış tezlerin hepsine ulaşılma konusunda titiz davranmamıza rağmen gözden kaçırdığımız bazı tezler olabilir. Ayrıca üniversitelerin enstitü öğrenci işleri ile Ulusal Tez Merkezi arasındaki bürokratik işlemler, savunulan tezlerin sisteme dahil edilmesi konusunda bazı aksaklıklara yol açabilmektedir. 2017  yılında savunulsa bile bazı tezlerin sisteme dahil edilmesi bizim çalışmamızın nihai hale gelmesinden so nra olduğu için bu tezlerin analize tabi tutulması mümkün olmamıştır.   1.1.   Genel Hatları ile Türkiye de İslam Ekonomisi ve Finansı Çalışmaları   Müslümanlar, dini sadece ibadethanelerde değil hayatın her alanında yaşamaları İslam’ın emridir. Bundan dolayı Müslümanların ekonomik hayatını ilgilendiren birçok kural bulunmaktadır. İslam’ın ilk dönemlerinde nispeten küçük ekonomilerin bulunması; finansman tekniklerinin, ekonomik sistemlerin işleyişinin günümüzden daha farklı olması bu alanın lisansüstü olarak incele nmesini zaruri hale getirmiştir. Çünkü günümüzde ortaya çıkan yeni yöntemlerin ve ekonomik sistemlerin İslam’a uygun olup olmadığı veya İslam’a uygun modern finansal tekniklerin geliştirilmesi İslam ekonomisi ve finansı anabilim dalının konusunu oluşturmaktadır. Fakat bu demek değildir ki başka anabilim dalları altında, İslam ekonomisi ve finansı alanını ilgilendiren konular çalışılmasın. Hatta baktığımız zaman ülkemizde çok yeni olan bu alan ilgili çalışılan konuların çoğunluğu; iktisat, finans ve temel İslam bilimleri altında  yapılmış ve yüzlerce tez yazılmıştır. Ülkemizde İslam ekonomisi kısmen teorik olarak gelişse de katılım bankaları sayesinde, uygulama tarafı adından daha çok söz ettirmiştir. Bu faizsiz finans kuruluşları ilk olarak Özel Finans Kurumları adıyla kurulmuşlardır. Faizsiz finansman elde etmek ve elindeki fonları faizsiz araçlar ile değerlendirmek isteyen insanların talebini karşılamak üzere 1985 yılında ilk defa Albaraka Türk ve Faysal Finans, daha sonra 1989 yılında Kuveyt Türk ve 1995’te İhlas Finans ve 1996 yılında Asya Finans hizmete başlamıştır. İsminde ‘banka’ ifadesi geçmemesinden dolayı uluslararası piyasada büyük zorluklar çeken Özel Finans Kuruluşları, 2005 yılında çıkartılan Bankacılık Kanunu ile Katılım Bankası ismine sahip olmuşlardır (Tunç, 2010, s. 177). Birçok Katılım Bankası kapanmış ve yenileri bankacılık sektörüne giriş yapmıştır. Günümüzde 3 özel ve 2 kamu olmak üzere 5 adet Katılım Bankası 1000’e yakın şube ile hizmet  vermektedir (TKBB, 2017). Katılım bankalarının   2016 yılı başı verilerine göre; insan kaynağını oluşturan 16.546 kişiden 1.871 kişi  yüksek lisans, 17 kişi ise doktora mezunudur (TKBB, 2017) . Bu kişilerin akademik başarısı terfi ve maaş gibi imkanları geliştirdiği için lisansüstü çalışmalar katılım bankaları çalışanları açısından teşvik edici olmaktadır. Çalışanların yüksek lisans ve akabinde doktora eğitimi almaları, İslam ekonomisi ve finansı alanında yapılan çalışmaların sayısına olumlu yönle etki etmekte ve sayılarını arttırmaktadır. 1.2.   Türkiye de İslam Ekonomisi ve Finansı Eğitiminin Gelişimi Her ne kadar bir bilim dalı olarak İslam ekonomisi ve finansı çok yakın zamanda oluşsa da bu alanın müstakil olarak oluşmasından çok daha önce tezler yazılmaya başlanmıştır. Tespit ettiğimiz 401 tez arasında en erken dönemde yazılan tez 1976 yılında savunulmuştur. Daha önce müstakil bölümlerin oluşmuş olmaması İslam ekonomisi alanında tez yazmak için bir engel teşkil etmemiştir. Fakat ülkemizde 2012 yılından sonra açılan İslam ekonomisi ve finansı araştırma merkezleri, lisans ve lisansüstü bölümleri ile tezlerin daha kapsamlı ve derin içerikte olması açısından olumlu gelişmelerdir. Lisans ve Lisansüstü programların yanında, farklı anabilim dalları altında İslam ekonomisi ve finansı ile alakalı müstakil dersler de verilmektedir. Bu dersler özellikle ülkemizde faaliyet gösteren katılım bankalarının uygulama alanı oluşturduğu İslami bankacılık ve finans alanında yoğunlaşmaktadır. Ayrıca
Related Documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks
SAVE OUR EARTH

We need your sign to support Project to invent "SMART AND CONTROLLABLE REFLECTIVE BALLOONS" to cover the Sun and Save Our Earth.

More details...

Sign Now!

We are very appreciated for your Prompt Action!

x