Books - Non-fiction

168 pages
6 views

Het karmelietenklooster van Aalst (prov. Oost-Vl.) (1497-1797): het gebouwenbestand, de begravingen en het fysisch-antropologische onderzoek

Please download to get full document.

View again

of 168
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Share
Description
Het karmelietenklooster van Aalst (prov. Oost-Vl.) (1497-1797): het gebouwenbestand, de begravingen en het fysisch-antropologische onderzoek
Transcript
  83  Relicta 󰀸 (󰀲󰀰󰀱󰀱), 󰀸󰀳-󰀲󰀵󰀰 1 Algemene inleiding Naar aanleiding van de geplande bouw van een ondergrondse parkeergarage󰀷, werd van 󰀱󰀵 maart 󰀲󰀰󰀰󰀴 tot eind december 󰀲󰀰󰀰󰀵 een deel van de Hopmarkt in Aalst archeologisch onderzocht (fig. 󰀱). Dit archeologisch project, het grootste ooit in de Aal- sterse binnenstad, was een samenwerking tussen het Vlaams In- stituut voor het Onroerend Ergoed (󰁖󰁉󰁏󰁅) en het stadsbestuur van Aalst. Een ploeg van vier archeologen en zeven technische medewerkers󰀸 groeven de projectzone van ongeveer 󰀳󰀲󰀰󰀰 m² in- tegraal op. Het 󰁖󰁉󰁏󰁅 had de wetenschappelijke verantwoorde- lijkheid voor dit project, dat grotendeels gefinancierd werd door de stad Aalst. Naast de geplande acht grote opgravingsvakken met een totale oppervlakte van ongeveer 󰀳󰀰󰀰󰀰 m² zijn in de zo- nes van het wegdek rondom het plein ook zeven kleinere sleuven Het karmelietenklooster van Aalst (prov. Oost-Vl.) (1497-1797): het gebouwenbestand, de begravingen en het fysisch-antropologische onderzoek Koen De Groote􀀱, Wouter De Maeyer􀀲, Jan Moens􀀳, Kim 􀁑uintelier􀀴, Fanny Van Cleven􀀵, Ina Vanden Berghe􀀵 & Wilried Vernaeve󰀶 󰁦󰁩󰁧. 􀀱 Situeringsplan van de Hopmarkt in Aalst.  Location o the Hopmarkt in  Aalst. 0 1km 󰀱  󰁖󰁉󰁏󰁅, Wallestraat 􀀱􀀶󰀷, 󰀹󰀷󰀰󰀰 Oudenaarde-Ename, koen.degroote@rwo.vlaanderen.be: pro- jectverantwoordelijke, rapportage archeologisch onderzoek, bouwgeschiedenis, synthese. 󰀲  Toenmalig projectarcheoloog Stad Aalst,  wouter.demaeyer@skynet.be. 󰀳  󰁖󰁉󰁏󰁅, Wallestraat 􀀱􀀶󰀷, 󰀹󰀷󰀰󰀰 Oudenaarde-Ena-me, jan.moens@rwo.vlaanderen.be: rapportage archeologisch onderzoek, gracontexten, synthese. 󰀴  󰁖󰁉󰁏󰁅, Koning Albert II-laan 􀀱󰀹 bus 􀀵, 􀀱􀀲􀀱󰀰 Brussel, kim.quintelier@rwo.vlaanderen.be: ysisch-antropologisch onderzoek. 󰀵  󰁋󰁉󰁋, Jubelpark 􀀱, 􀀱󰀰󰀰󰀰 Brussel, anny.vancle- ven@kikirpa.be, ina.vandenberghe@kikirpa.be: analyse en rapportage textielresten. 󰀶  Historisch onderzoek, wilried.vernaeve@ pandora.be. 󰀷  De Groote et al.  􀀲󰀰󰀰􀀵; De Groote et al.  􀀲󰀰󰀰􀀶. 󰀸  Voor de stad Aalst: Wouter De Maeyer, Ann De Block (halfijds), Benjamin De Roo, Kevin Matthijs, Kenny Peeters, Steven Van den Bremt en  Jasmine Verbeke, voor het 󰁖󰁉󰁏󰁅 Koen De Groote (halfijds), Jan Moens, Manuel De Kock en Marc Saeys. Hubert Labay (spoelen zeestalen) en Luc Muylaert (beerputonderzoek) van het 󰁖󰁉󰁏󰁅 waren  periodiek bij de opgravingen betrokken. Voor de technische en logistieke ondersteuning was de inzet van Hugo Van Cauter en Dirk Van Her-reweghe van de Stad Aalst onmisbaar, evenals de steun van Hilde De Brandt voor de ontsluiting en de publiekswerking. Het opgravingsteam wenst tevens de vele studenten van de universiteiten van Gent, Brussel en Leuven te danken voor hun inzet.  󰁋. 󰁄󰁥 󰁇󰁲󰁯󰁯󰁴󰁥, 󰁗. 󰁄󰁥 󰁍󰁡󰁥󰁹󰁥󰁲, 󰁊. 󰁍󰁯󰁥󰁮󰁳, 󰁋. 􀁑󰁵󰁩󰁮󰁴󰁥󰁬󰁩󰁥󰁲, 󰁆. 󰁖󰁡󰁮 󰁃󰁬󰁥󰁶󰁥󰁮, 󰁉. 󰁖󰁡󰁮󰁤󰁥󰁮 󰁂󰁥󰁲󰁧󰁨󰁥 󰀦 󰁗. 󰁖󰁥󰁲󰁮󰁡󰁥󰁶󰁥 84 onderzocht, in totaal ongeveer 󰀲󰀰󰀰 m² (fig. 󰀲)󰀹. De archeologi-sche horizont had een gemiddelde dikte van twee meter.De Hopmarkt was oorspronkelijk een veel kleiner plein en heet-te de Veemarkt. Het zuidelijke, opgegraven deel van de huidige Hopmarkt was in de middeleeuwen bebouwd􀀱􀀰. Centraal op de Veemarkt lag in de 󰀱󰀴de eeuw een grote drinkpoel voor vee, die verschillende malen heruitgegraven en hersteld werd. Pas aan het begin van de 󰀱􀀶de eeuw werd deze ' Veemarktplasch ' gedempt.  Aan de burgerlijke bewoning ten zuiden van de Veemarkt kwam eind 󰀱󰀵de eeuw een einde door de inplanting van een klooster. In 󰀱󰀴􀀹􀀷 kregen de karmelieten van Liedekerke de toestemming om 󰁦󰁩󰁧. 􀀲  Algemeen opgravingsplan Aalst Hopmarkt 􀀲󰀰󰀰􀀴-􀀲󰀰󰀰􀀵. General excavation plan o Aalst Hopmarkt 󰀲󰀰󰀰󰀴-󰀲󰀰󰀰󰀵. VIIIIIIIIIIVVVIVIIIX-XXIXII XIIIXIVXV 0 10m 󰀹  De resterende, niet opgegraven zones onder het wegdek die bedreigd zijn door de concrete bouwplannen, zijn pas heel recent, van april tot  juni 􀀲󰀰􀀱􀀱, archeologisch onderzocht door Solva in opdracht van de Stad Aalst. Dit onderzoek omvatte het centrale deel van de drenkpoel ten noorden van het klooster (tussen de werkputten VII en VIII uit 􀀲󰀰󰀰􀀵), de zuidoostelijke hoek van de pandho en de oostelijke en zuidelijke pandgangen. In deze drie laatste zones binnen het klooster werden in totaal nog meer dan 􀀱󰀰󰀰 skeletten aangetroffen, waarvan de grootste hoeveelheid zich in de oostelijke pand-gang bevond (De Maeyer et al  . 􀀲󰀰􀀱􀀱). 󰀱󰀰  De Groote 􀀲󰀰􀀱󰀰, 􀀲􀀵󰀹-􀀲􀀶󰀰.  85  Het karmelietenklooster van Aalst (󰀱󰀴󰀹󰀷-󰀱󰀷󰀹󰀷): het gebouwenbestand, de begravingen en het ysisch-antropologische onderzoek hun klooster te verplaatsen naar de binnenstad van Aalst. Na de Franse Revolutie werd het in 󰀱􀀷􀀹􀀷 opgeheven en werden de ge- bouwen verkocht. De kloosterkerk kreeg uiteindelijk een nieuwe bestemming, onder andere als schouwburg, een unctie die ze behield tot de araak in 󰀱􀀹󰀳􀀶. Het kloosterpand werd opgedeeld in een tiental woonhuizen, die pas na de Tweede Wereldoorlog verdwenen. Een deel van de westelijk gelegen gronden, waar zich de kloostertuinen en de boomgaard bevonden, werd in 󰀱􀀸󰀰􀀸 om-gevormd tot een plein: de Botermarkt. In 󰀱􀀸􀀷󰀲 besliste het stads- bestuur om op deze plaats een overdekte markt te plaatsen, die in 󰀱􀀹󰀵󰀳 opnieuw agebroken werd. De Hopmarkt heef dus pas na de Tweede Wereldoorlog zijn huidige vorm en uitzicht gekregen.Naast enkele prehistorische sporen en resten leverde het archeo- logisch onderzoek een zeer grote hoeveelheid gegevens op voor de verschillende middeleeuwse en postmiddeleeuwse occupa-tieasen, daterend van de 󰀱󰀲de tot de eerste helf van de 󰀲󰀰ste eeuw. Door de omvangrijkheid van de opgravingsgegevens is het onmogelijk de volledige studie en publicatie ervan in één keer uit te voeren. De resultaten van het onderzoek zullen verschijnen in verschillende deelstudies, waarvan dit artikel het eerste is. Deze bijdrage bestudeert enerzijds alle gegevens over de bouwgeschie-denis van het klooster en anderzijds de begravingen die er plaats- gevonden hebben, waarbij zowel de studie van de graven en de gravondsten als de resultaten van het ysisch-antropologische onderzoek uitgebreid aan bod komen. De archeologische resul- taten worden zoveel mogelijk geconronteerd met de geschreven bronnen, met de bedoeling een zo coherent mogelijk beeld te ge- ven van de geschiedenis van het klooster en van de begravingen die er plaatsvonden. 2 De karmelieten van Aalst 2.1 Inleiding De orde van de geschoeide karmelieten ontstond begin 󰀱󰀳de eeuw en verspreidde zich in de loop van die eeuw over Vlaan- deren. In dit hoodstuk zal eerst een algemeen overzicht van het ontstaan en de evolutie van de orde geschetst worden, vooraleer ingezoomd wordt op de geschiedenis van de aanwezigheid van deze Onze-Lieve-Vrouwe-Broeders te Aalst. De historische inormatie over de Aalsterse karmelieten komt zowel uit gepubliceerde als uit ongepubliceerde bronnen. De Aal-sterse historicus Petrus Van Nuffel schree begin vsrce eeuw een boekje met de beknopte geschiedenis van het karmelietenkloos- ter, dat steunt op allerhande geschreven bronnen, die soms inte-graal weergegeven worden􀀱􀀱. Een en ander had hij echter over-genomen uit de Geschiedenis van Aalst door Frans de Potter en  Jan Broeckaert uit 󰀱􀀸􀀷󰀵􀀱􀀲. Een nog ouder werk is de  Historia sacra et proana archiepiscopatus Mechliniensis  van Cornelius Van Ge- stel uit 󰀱􀀷󰀲󰀵, dat in de twee voorgaande publicaties regelmatig geciteerd wordt en waaruit heel wat historische teksten overge-nomen zijn. Voor de ongepubliceerde bronnen kon vooral geput worden uit het archie van het Aalsterse karmelietenklooster, dat be-waard wordt in de Bibliotheek voor Godgeleerdheid van de K.U.Leuven. Dit archie is door het Aartsbisdom Mechelen aan deze bibliotheek overgemaakt in permanente bruikleen. In to-taal betref het negen codexen, waarbij vooral codex 󰀱󰀵󰀳 −  Dia- rium Carmeli Alostani  (󰀱􀀶󰀴󰀳-󰀱􀀷􀀹􀀶) − inormatie over de bouwge- schiedenis verschaf. Het Aalsterse stadsarchie bezit het groot register van het karmelietenklooster uit 󰀱􀀷󰀱􀀸. Daarnaast hebben vooral de Wettelijke Passeringen en de Aalsterse Schepenboeken en stadsrekeningen bruikbare inormatie opgeleverd. 2.2 Beknopte geschiedenis van de geschoeide karmelieten 􀀲.􀀲.􀀱 Het ontstaan in het Oosten De karmelietenorde kent geen echte stichter. Ze is ontstaan op de berg Karmel in Palestina, die sinds mensenheugenis verbonden is met de proeet Elia. Deze Elia wekte in de loop der tijden de geestdrif op van talrijke kluizenaars, die in zijn navolging op o rond de Karmel een aan God toegewijd leven gingen leiden􀀱􀀳. In de 󰀱󰀱de en de 󰀱󰀲de eeuw beleede het klui-zenaarsleven, dat zijn eerste hoogtepunt kende in de 󰀴de-􀀷de eeuw, een ware revival in de christelijke wereld. Aanleiding hiervoor was de ontevredenheid over het te ingewikkelde en te omvangrijke kloosterleven zoals het in het Westen beleed werd􀀱􀀴. Als gevolg hiervan sloten in het midden van de 󰀱󰀲de eeuw, na de tweede kruistocht, heel wat westerse immigran- ten zich aan bij de heremieten die de uitgehakte grotten in de wand van de berg Karmel al bevolkten. Aanvankelijk kwamen deze heremieten nog uit kloosters, maar met de tijd gingen ook meer en meer leken zich vestigen als kluizenaar. Dit laat-ste werd ook bevorderd door de vele pelgrimstochten naar het Heilig Land. Heel wat bedevaarders besloten om er na hun aankomst te blijven􀀱􀀵. De Broeders van Onze-Lieve-Vrouw van de berg Karmel ver-kregen rond 󰀱󰀲󰀰􀀶-󰀱󰀲󰀱󰀴 een korte leeregel van Albertus van  Avogadro, de patriarch van Jeruzalem􀀱󰀶. Bijzonder hierin is de plaats die gegeven wordt aan het in stilte uitgevoerde gebed: "Ieder moet alleen in zijn cel verblijven, er dag en nacht de wet van de Heer overwegen en waken in gebed". Ze mochten el-kaar enkel ontmoeten bij een dagelijkse gemeenschappelijke mis en voor een wekelijks kapittel op zondag. Ze moesten ook handenarbeid verrichten􀀱󰀷. Deze regel zorgt ervoor dat naast het convent op de berg Karmel er ook andere religieuze centra kunnen ontstaan􀀱󰀸.Een ander document dat getuigt van hun aanwezigheid dateert ook uit het begin van de 󰀱󰀳de eeuw en is geschreven door Jacob van Vitry, bisschop van Akko van 󰀱󰀲󰀱􀀶 tot 󰀱󰀲󰀲􀀸. Deze schree in 󰀱󰀲󰀲󰀱 in zijn  Historia orientalis : "Anderen, naar het voorbeeld van de heilige en eenzame man, de proeet Elia, leven op de hel- ling van de berg Karmel. Ze wonen in grotten en kleine cellen en zoals de bijen van de Heer, vergaren ze een honing van een geestelijke zoetheid.". Een itinerarium  uit dezelde periode,  Les chemins et les pélerinages de la erre Sainte , merkt op: "De Latijnse heremieten die zich broeders van de Karmel noemen, 󰀱󰀱  Van Nuffel 􀀱󰀹󰀰󰀸. 󰀱󰀲  de Potter & Broeckaert 􀀱󰀸󰀷􀀵. 󰀱󰀳   S.n.  􀀱󰀹󰀸󰀹, 􀀵. 󰀱󰀴  Lawrence 􀀲󰀰󰀰􀀴, 􀀱􀀵􀀲-􀀱􀀵􀀵. 󰀱󰀵  Smet 􀀱󰀹󰀸󰀸, 􀀲􀀱-􀀲􀀲. 󰀱󰀶  Persoons et al  . 􀀲󰀰󰀰󰀸, 􀀱􀀱. 󰀱󰀷  Lawrence 􀀲󰀰󰀰􀀴, 􀀲󰀷􀀴. 󰀱󰀸  Alord & De La Croix 􀀱󰀹󰀸󰀰, 􀀱􀀴󰀰; van Meer-beeck & Vanderbrugghen 􀀱󰀹󰀸􀀲, 􀀲􀀲.  󰁋. 󰁄󰁥 󰁇󰁲󰁯󰁯󰁴󰁥, 󰁗. 󰁄󰁥 󰁍󰁡󰁥󰁹󰁥󰁲, 󰁊. 󰁍󰁯󰁥󰁮󰁳, 󰁋. 􀁑󰁵󰁩󰁮󰁴󰁥󰁬󰁩󰁥󰁲, 󰁆. 󰁖󰁡󰁮 󰁃󰁬󰁥󰁶󰁥󰁮, 󰁉. 󰁖󰁡󰁮󰁤󰁥󰁮 󰁂󰁥󰁲󰁧󰁨󰁥 󰀦 󰁗. 󰁖󰁥󰁲󰁮󰁡󰁥󰁶󰁥 86 hebben een mooie kerk van Onze-Lieve-Vrouw." 􀀱󰀹. Uit dit laatste citaat blijkt dat niet alleen Elia, maar ook Maria vana het begin haar stempel op de orde gedrukt heef. Voor deze kluizenaars/heremieten is immers Onze-Lieve-Vrouw niet alleen de moeder van Jezus, ze staat ook model voor hun contemplatie ideaal􀀲􀀰.Na de ineenstorting van het Latijnse koninkrijk van Jeruzalem en de dreiging van de Islamitische heersers migreerden de kar-melieten naar het Westen en kregen de toelating om zich daar te vestigen􀀲􀀱. 􀀲.􀀲.􀀲 De Karmelorde in het Westen De karmelieten hebben echter het einde van hun orde in het Oos- ten niet agewacht om naar het Westen te trekken en zich daar te verspreiden. Vana 󰀱󰀲󰀳󰀵 zijn ze al aanwezig in de buitenwijken van Valenciennes􀀲􀀲. Andere stichtingen volgen onder meer in Cyprus, Sicilië, Frankrijk en Groot-Brittannië. Ook in de Zui- delijke Nederlanden zijn er heel wat vroege stichtingen. Zo wor-den er nog in de 󰀱󰀳de eeuw kloosters opgericht te Brussel (󰀱󰀲󰀴􀀹), Luik (󰀱󰀲󰀴􀀹), Hollebeke bij Ieper (󰀱󰀲󰀵󰀰, overbrenging naar Ieper in 󰀱󰀲􀀶󰀳), Mechelen (󰀱󰀲󰀵󰀴 buiten de stad, in 󰀱󰀳󰀰󰀳 in de stad), Brug- ge (󰀱󰀲􀀶􀀶), Gent (rond 󰀱󰀲􀀸󰀰) en Aarlen (󰀱󰀲􀀹󰀱)􀀲􀀳. Nog voor de verspreiding naar het westen was er al het probleem van de bepalingen in het vierde concilie van Lateranen in 󰀱󰀲󰀱󰀵, dat de vestiging van nieuwe ordes verbood en al gevestigde ver-plichtte tot het aannemen van één van de al bestaande klooster- regels (van Benedictus o van Augustinus)􀀲􀀴. Na verschillende pogingen werd de orde van Karmel uiteindelijk in 󰀱󰀲󰀲􀀹 door paus Gregorius IX toegelaten tot de bedelorden. Deze beslissing werd bestendigd in 󰀱󰀲󰀳󰀵. In 󰀱󰀲󰀴􀀷 vaardigde paus Innocentius IV een reeks maatregelen uit die ervoor moesten zorgen dat de orde in Europa kon blij-ven bestaan. Het ging hier om een gedeeltelijke aanpassing en verzachting van de Regel van de heilige Albertus van Avogadro aan hun nieuwe situatie􀀲􀀵. De hermitages hoeden niet meer uit- sluitend in agelegen streken gesticht te worden en de maaltijden mochten voortaan gemeenschappelijk gebruikt worden. Vlees eten was vana dan ook in sommige gevallen toegestaan. Dit bracht een intense omschakeling teweeg in de levenswijze van de karmelieten􀀲󰀶. Er konden nu huizen opgericht worden bin-nen de muren van grote en kleine steden en een coenobitische levensvorm werd aanvaard. In plaats van als kluizenaars te leven, gingen ze vana dat ogenblik in gemeenschap wonen. Deze her-vorming bracht wel grote spanningen teweeg binnen de orde en stootte op verzet van de meer conservatieve leden􀀲󰀷. Het tweede concilie van Lyon in 󰀱󰀲􀀷󰀴, dat het verbod van 󰀱󰀲󰀱󰀵 be- krachtigde, zorgde ervoor dat vele ordes teloor gingen, gewoon omdat ze geen nieuwe leden meer mochten aanvaarden􀀲󰀸. Van de bedelordes kregen naast de ranciscanen en de dominicanen, ook de karmelieten en de augustijnen tijdelijk de toestemming om verder te werken. De reden hiervoor was dat ze vóór 󰀱󰀲󰀱󰀵 zijn gesticht. Pas in 󰀱󰀲􀀹􀀸 werden ze voor altijd erkend door Boniacius VIII􀀲󰀹. Tijdens het Algemeen Kapittel van Montpellier in 󰀱󰀲􀀸􀀷 werd besloten de bruinwit gestreepte mantel van schapenvel, die ze tot op dat ogenblik droegen, te vervangen door het wijde witte overkleed􀀳􀀰. Hun oorspronkelijke bijnaam  atres barrati  veran-derde hierdoor in wittebroeders (fig. 󰀳).In de 󰀱󰀴de eeuw veranderde de officiële titel van de karmelieten van '  atres eremite de Monte Carmeli ' (in de volkstaal carmes ) in 'atres beate Marie Virginis de Monte Carmeli ' (in de volkstaal Onze-Lieve-Vrouwebroeders) wegens het anemend belang van het heremietisme en de groei van de Mariacultus􀀳􀀱. 󰁦󰁩󰁧. 􀀳 Schilderij van Gaspar de Crayer uit 􀀱􀀶􀀵󰀰, oorspronkelijk aomstig uit de Aalsterse karmelietenkerk: 'Heilige karmeliet Simon Stock, die uit handen van Maria het scapulier ontvangt ' (Aalst, Sint-Martinuskerk).  Painting by Gaspar De Crayer om 󰀱󰀶󰀵󰀰, srcinally om the Carmelite church o Aalst: 'Te Holy Carmelite Simon Stock, receiving a scapular  om Mary ' (Aalst, Saint Martin 's church). 󰀱󰀹  Alord & De La Croix 􀀱󰀹󰀸󰀰, 􀀱􀀳󰀹-􀀱􀀴󰀰. 󰀲󰀰   S.n.  􀀱󰀹󰀸󰀹, 􀀵. 󰀲󰀱  Lawrence 􀀲󰀰󰀰􀀴, 􀀲󰀷􀀴. 󰀲󰀲  Alord & De La Croix 􀀱󰀹󰀸󰀰, 􀀱􀀴􀀱. 󰀲󰀳   S.n.  􀀱󰀹󰀸󰀹, 􀀶. 󰀲󰀴  Lawrence 􀀲󰀰󰀰􀀴, 􀀱󰀹􀀶, 􀀲􀀵󰀷, 􀀲󰀷󰀹. 󰀲󰀵  Alord & De La Croix 􀀱󰀹󰀸󰀰, 􀀱􀀴􀀱-􀀱􀀴􀀲. 󰀲󰀶  Lawrence 􀀲󰀰󰀰􀀴, 􀀲󰀷􀀵; Smet 􀀱󰀹󰀸󰀸, 􀀳󰀷. 󰀲󰀷  Lawrence 􀀲󰀰󰀰􀀴, 􀀲󰀷􀀵-􀀲󰀷􀀶. 󰀲󰀸  Lawrence 􀀲󰀰󰀰􀀴, 􀀳􀀲󰀰. 󰀲󰀹  Smet 􀀱󰀹󰀸󰀸, 􀀴􀀲. 󰀳󰀰  Alord & De La Croix 􀀱󰀹󰀸󰀰, 􀀱􀀴􀀲. 󰀳󰀱  Simons 􀀱󰀹󰀸󰀷, 􀀵󰀸-􀀵󰀹.  87  Het karmelietenklooster van Aalst (󰀱󰀴󰀹󰀷-󰀱󰀷󰀹󰀷): het gebouwenbestand, de begravingen en het ysisch-antropologische onderzoek 􀀲.􀀲.􀀳 De 􀀱􀀴de tot 􀀱􀀶de eeuw: van gouden tijd tot crisis In de Nederlanden werden in de 󰀱󰀴de en de 󰀱󰀵de eeuw kloosters ge- sticht te Gelderen, Schoonhoven, Woudsend, Tienen, IJlst, Edin- gen, Moers, Leuven, Geraardsbergen, Utrecht, Ouddorp, Antwer- pen, Vlissingen, Liedekerke, Aalst en Marche. Er werd ook veel aandacht besteed aan de intellectuele vorming van de leden. Talrij-ke studiehuizen werden opgericht om de karmelieten op te leiden􀀳􀀲. Deze intellectuele bloei lag echter ook aan de basis van het verval dat de orde vana het einde van de 󰀱󰀴de eeuw op vele plaatsen meemaakte. De jacht op universitaire titels en beneficia  leidde tot tegenstellingen met de principes van het gemeenschapsle-ven. Gegradueerden aten azonderlijk, lieten zich dienen door een knecht en kregen toestemming om een gedeelte van het ge-tijdengebed niet langer te bidden. Vana 󰀱󰀳􀀶󰀲 konden sommige kloosterlingen zels hun eigen inkomsten beheren. Nog andere actoren veroorzaakten mee de neergang van de orde, waaronder het Westers Schisma (󰀱󰀳􀀷􀀸-󰀱󰀴󰀱􀀷), met azonderlijke pauselijke besturen in Rome en Avignon, en de grote pestepide- mie (󰀱󰀳󰀴􀀷-󰀱󰀳󰀵󰀴). Een regelverzachting werd officieel toegestaan in 󰀱󰀴󰀳󰀲 met de bul  Romani pontifices  van paus Eugenius IV􀀳􀀳. Zo mochten de karmelieten vana dan drie keer per week hun vasten en het vleesverbod afleggen. Ook was praten toegestaan buiten de dienst􀀳􀀴. Maar allerhande misbruiken leidden al spoedig naar hervormingen. Enerzijds ontstonden er lokale reormatiebewe- gingen en anderzijds werden pogingen ondernomen vanwege de generale oversten om de orde in haar geheel te hervormen􀀳􀀵. De 󰀱􀀶de-eeuwse godsdiensttroebelen in de Nederlanden brach- ten de orde grote schade toe. Ongeveer 󰀱󰀲󰀰 kloosters werden ver- nield o ageschaf. Omstreeks 󰀱󰀵􀀸󰀰 was het karmelitaans leven in de Noordelijke Nederlanden zels vrijwel verdwenen􀀳󰀶. 􀀲.􀀲.􀀴 Teresia van Avila en het ontstaan van de on-geschoeide karmelieten De meest effectieve hervorming van de Karmelorde kwam tot stand door de Spaanse karmelietes Teresia van Avila. Bezield door een sterke contemplatieve en apostolische ijver besloot ze een klooster te stichten voor zusters waar de regel van 󰀱󰀲󰀴􀀷 on- verkort gevolgd werd. De grondpijlers ervan waren armoede, azondering en gebed􀀳󰀷. Op 󰀲󰀴 augustus 󰀱󰀵􀀶󰀲 trok ze zich met enkele zusters terug in het nieuwe klooster van San José in Avila. Dankzij Teresia van Avila en de gelijkgezinde karmeliet Johannes van het Kruis (󰀱󰀵󰀴󰀲-󰀱󰀵􀀹󰀱) werd deze hervorming ook doorgevoerd in de mannelijke tak van de orde. Zo ontstond in 󰀱󰀵􀀶􀀸 te Duruelo het eerste klooster van de ongeschoeide karmelieten. Bij de dood van Teresia in 󰀱󰀵􀀸󰀲 telde de tak van de ongeschoeide karmelieten al 󰀱􀀷 kloosters voor vrouwen en 󰀱󰀵 kloosters voor mannen􀀳󰀸. De geschoeide karmelieten bleven echter bestaan en ook zij ken- den een hervorming, die echter niet leidde tot een ascheuring. Nieuwe karmelietenkloosters verschenen in de 󰀱􀀶de en de 󰀱􀀷de eeuw onder meer te Douai, Nieuwpoort, Bottelare, Munster-bilzen, Waver, Wandre, Nijvel, Montignies-Saint-Christophe, Valenciennes-Bonne-Espérance en Wégimont. 􀀲.􀀲.􀀵 De neergang van de karmelieten in de 􀀱􀀸de en 􀀱􀀹de eeuw  De 󰀱􀀸de en het begin van de 󰀱􀀹de eeuw vormde een dieptepunt in de geschiedenis van de karmelietenorde􀀳󰀹. Na een periode van stagnatie onderging de orde in de loop van de 󰀱􀀸de eeuw een sterke terugval. In Vlaanderen daalde het aantal geschoeide karmelie-ten van 􀀷󰀰􀀷 in 󰀱􀀶􀀸􀀶 naar 󰀳􀀸􀀹 in 󰀱􀀷􀀸󰀱. Waarschijnlijk speelde de opkomst van de ongeschoeide karmelieten hierin een rol. Talrijke misbruiken en ontsporingen bleven echter nog steeds voor proble-men zorgen. Op het einde van het Ancien Régime moesten sommi- ge kapittels zels het dragen van pruiken en kantwerk verbieden. Ook externe actoren beïnvloedden de neergang in de 󰀱􀀸de eeuw. Keizerin Maria-eresia had al enige maatregelen genomen die naar de opheffing van de karmelietenorde moesten leiden. Zo mochten de geschoeide karmelieten geen novicen meer op-nemen. Keizer Joze II besloot in 󰀱􀀷􀀸󰀳 tot de opheffing van de karmelietessenkloosters. Met de Franse Revolutie werd de kar- melietenorde de grootste slag toegediend. In de Nederlanden werden vana 󰀱􀀷􀀹􀀶 talrijke kloosters gesloten. Heel wat kloos- terlingen werden vervolgd en, zoals te Ieper, soms terechtgesteld.Het resultaat van deze vervolgingsperiode is dramatisch geweest voor de karmelieten. In de Nederlanden verdwijnt de geschoeide karmelietenorde vrijwel volledig (uitgezonderd de kloosters van Boxmeer en Vilvoorde). In de 󰀱􀀹de en de 󰀲󰀰ste eeuw konden voor-al de ongeschoeide karmelieten zich in onze gebieden gedeeltelijk herstellen en blijven ze tot vandaag in enige steden aanwezig. 2.3 De Aalsterse karmelieten 􀀲.􀀳.􀀱 Het klooster van O.-L.-V.-Ter Muilen te  Liedekerke Volgens de 󰀱􀀷de-eeuwse geschiedschrijver Gramaye bevond zich boven de toegangsdeur van het Aalsterse karmelietenklooster een steen met tekst die verwees naar zijn herkomst. Het opschrif luid-de: "Hic con󰁶entus translatus est ex Muylem, in Alostum, authorita-te Philippi Austriaci, duci Brabantiae, comitis Flandriae anno 󰀱󰀴󰀹󰀷.  Januarii 󰀲󰀳 "􀀴􀀰. Volgens de Potter en Broeckaert waren het de he-ren van Gavere en Liedekerke die in het midden van de 󰀱󰀳de eeuw een kapel oprichtten in het bos van Liedekerke als dank voor hun wonderbaarlijke redding tijdens de kruistocht waaraan ze deel- genomen hadden􀀴􀀱. De bidplaats kreeg als naam kapel van Onze- Lieve-Vrouw-Ter Muilen o  Muylem . Door de stichters werd aan de kapel ook een broederschap verbonden ter verheerlijking van haar patroonheilige. In 󰀱󰀳󰀴􀀹 richtten Hendrik van Vlaanderen, heer van Ninove, en Robrecht van Namen, heer van Ronse en Beau- ort, een grotere bidplaats op in hun hoedanigheid van hoodmans van het broederschap. Zij schonken hierbij ook een inkomen aan de kapel waarmee twee kapelanen konden onderhouden worden. 󰀳󰀲  Alord & De La Croix 􀀱󰀹󰀸󰀰, 􀀱􀀴􀀳. 󰀳󰀳   S.n.  􀀱󰀹󰀸󰀹, 󰀷. 󰀳󰀴  Alord & De La Croix 􀀱󰀹󰀸󰀰, 􀀱􀀴􀀴. 󰀳󰀵   S.n.  􀀱󰀹󰀸󰀹, 󰀷-󰀸. 󰀳󰀶  van Meerbeeck & Vanderbrugghen 􀀱󰀹󰀸􀀲, 􀀲􀀶; Lawrence 􀀲󰀰󰀰􀀴, 􀀳􀀲󰀹. 󰀳󰀷  van Meerbeeck & Vanderbrugghen 􀀱󰀹󰀸􀀲, 􀀲󰀷. 󰀳󰀸   S.n.  􀀱󰀹󰀸󰀹, 󰀸. 󰀳󰀹  van Meerbeeck & Vanderbrugghen 􀀱󰀹󰀸􀀲, 􀀳􀀲-􀀳􀀳. 󰀴󰀰  Van Nuffel 􀀱󰀹󰀰󰀸, 󰀸. 󰀴󰀱  de Potter & Broeckaert 􀀱󰀸󰀷􀀵, 􀀳􀀳󰀷-􀀳􀀴􀀲.
Related Documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks
SAVE OUR EARTH

We need your sign to support Project to invent "SMART AND CONTROLLABLE REFLECTIVE BALLOONS" to cover the Sun and Save Our Earth.

More details...

Sign Now!

We are very appreciated for your Prompt Action!

x